អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក

ចេញ​ថ្ងៃ​ទី​១២ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០១២

         សហរដ្ឋ​អាមេរិក​មាន​ជំនឿ​យ៉ាង​មុតមាំ​ថា សង្គម​ស៊ីវិល​ដែល​រឹងមាំ​គឺ​ចាំបាច់​សំរាប់​អោយ​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​រីក​ចំរើន​។ តាំង​ពី​ដើម​ដំបូង​នៃ​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​បាន​ដើរ​តួនាទី​ជា​គន្លឹះ ក្នុង​ការ​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស សេចក្តី​ថ្លៃថ្នូរ​របស់​មនុស្ស និង​ដំណើរ​ជឿនលឿន​របស់​មនុស្ស​។ ដូច​លោកស្រី​រដ្ឋមន្រ្តី​ការបរទេស Clinton បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “​សង្គម​ស៊ីវិល​មិន​ត្រឹមតែ​ជួយ​បង្កើត​ប្រជាជាតិ​របស់​យើង​តែ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​ថែម​ទាំង​បាន​ជួយ​ទ្រទ្រង់ និង​ផ្តល់​កំលាំង​ដល់​ប្រជាជាតិ​របស់​យើង​ទៅ​អនាគត​ថែម​ទៀត​ផង​”​។

        សង្គម​ស៊ីវិល​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​មាន​អង្គការ​នានា​ជា​ច្រើន ដែល​នាំអោយ​មនុស្ស​ម្នាក់​ៗ​អាច​សំរេច​សេចក្តី​ប៉ង​ប្រាថ្នា​ផ្នែក​សង្គមកិច្ច សេដ្ឋកិច្ច និង​នយោបាយ​របស់​គេ តាមរយៈ​ការ​ចងក្រង​ខ្លួន​គេ​ដោយ​គ្មាន​ការ​រារាំង ស្រប​តាម​ផល​ប្រយោជន៍ សេចក្តី​ត្រូវការ និង​អាទិភាព​របស់​គេ​។ យើង​ប្រកាន់​ខ្ជាប់​តាម​គំនិត​ថា ផល​ប្រយោជន៍​សាធារណៈ​ទទួល​បាន​ការ​គិតគូរ​បាន​យ៉ាង​ល្អ​បំផុត​នៅ​ពេល​ពលរដ្ឋ​សាមញ្ញ និង​សមាជិក​សង្គម​ស៊ីវិល​អាច​ធ្វើការ​ជ្រើសរើស​បំណង អង្គការ និង​បុព្វហេតុ​ដែល​គេ​គាំទ្រ​។

        ដូច្នេះ ច្បាប់​ទំលាប់​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ទាក់ទង​នឹង​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ត្រូវ​បាន​រៀបចំ​ឡើង​ដើម្បី​ជួយ​សំរួល និង​គាំទ្រ​ការ​បង្កើត​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល NGO មិន​មែន​ដើម្បី​បន្ទុចបង្អាក់​ទេ​។ ច្បាប់​ទំលាប់​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ត្រូវ​បាន​រៀបចំ​ឡើង​ដើម្បី​ជៀសវាង​ការ​វិនិច្ឆ័យ​ទៅ​លើ​តំលៃ​ឬ​ការងារ​របស់ NGO ណា​មួយ​។ NGO អាមេរិក និង NGO អន្តរជាតិ​តំណាង​អោយ​ស្ទើរតែ​គ្រប់​មនោគមវិជ្ជា បុព្វហេតុ​នយោបាយ សាសនា បញ្ហា​សង្គម និង​ក្រុម​មនុស្ស​តំណាង​អោយ​ផល​ប្រយោជន៍​ណា​មួយ​។ NGO ខ្លះ​មាន​ការងារ​ពាក់ព័ន្ធ​ជ្រៅ​ក្នុង​ដំណើរ​ការ​នយោបាយ ខ្លះ​មិន​កាន់​ខាង​ណា​មួយ ធ្វើ​សកម្មភាព​ឆ្ងាយ​ពី​ដំណើរការ​នយោបាយ ហើយ​ធ្វើការ​ពាក់ព័ន្ធ​តែ​នឹង​បញ្ហា​សង្គម​។

          សេចក្តី​ខាង​ក្រោម​នេះ​ពន្យល់​ពី​ការ​ធ្វើ​សកម្មភាព​របស់ NGO នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក និង​ការ​គ្រប់គ្រង​ទៅ​លើ​អង្គការ​ទាំង​នេះ​។

តើ​អ្វី​ជា​សង្គម​ស៊ីវិល​?

          សង្គម​ស៊ីវិល​រួម​មាន​អង្គការ​សង្គម​ក្នុង​ទំរង់​ជា​ច្រើន ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​តាម​ការ​ស្ម័គ្រចិត្ត​ដោយ​ពលរដ្ឋ ដើម្បី​ជំរុញ​គោលដៅ ឬ​ផល​ប្រយោជន៍​រួម​។ វា​អាច​មាន​អង្គការ​ស្រាវជ្រាវ​នយោបាយ​សាធារណៈ​ឯករាជ្យ អង្គការ​តស៊ូ​មតិ អង្គការ​ដែល​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​ជំរុញ​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ អង្គការ​មនុស្ស​ធម៌ មូលនិធិ​ឯកជន មូលនិធិ​សប្បុរស សមាគម និង​សាជីវកម្ម​មិន​ស្វែងរក​កំរៃ​ចំណេញ​។ វា​មិន​បញ្ចូល​គណបក្ស​នយោបាយ​ទេ​។

វិស័យ​ដែល​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ធ្វើ​សកម្មភាព

        មាន NGO ចំនួន ១,៥ លាន​កំពុង​ធ្វើ​សកម្មភាព​ក្នុង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​។ NGO ទាំង​នេះ​ធ្វើ​សកម្មភាព​ផ្សេង​ៗ​ជា​ច្រើន រួមទាំង​ការ​តស៊ូ​មតិ​ផ្នែក​នយោបាយ​លើ​បញ្ហា ដូចជា​នយោបាយ​ការបរទេស ការ​បោះ​ឆ្នោត បរិស្ថាន ការ​ថែទាំ​សុខភាព សិទ្ធិ​ស្រ្តី ការ​អភិវឌ្ឍន៍​សេដ្ឋកិច្ច និង​បញ្ហា​ដទៃ​ជា​ច្រើន​ទៀត​។ NGO ជា​ច្រើន​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ក៏​ធ្វើ​ការ​ផង​ដែរ​ក្នុង​វិស័យ​ដែល​មិន​ទាក់ទង​នឹង​នយោបាយ​។ អង្គការ​ទាំង​នេះ​រួម​មាន​អង្គការ​ស្ម័គ្រចិត្ត​ដែល​មាន​ជំនឿ​សាសនា​ដូច​គ្នា សហជីព​កម្មករ ក្រុម​ដែល​ជួយ​ជន​ស្ថិត​ក្នុង​ស្ថានភាព​ងាយ​រងគ្រោះ ដូចជា​អ្នក​ក្រ ឬ​អ្នក​មាន​ជំងឺ​ផ្លូវ​ចិត្ត និង​ក្រុម​ដែល​មាន​បំណង​ផ្តល់​សិទ្ធិ​អំណាច​ដល់​យុវវ័យ ឬ​ក្រុម​មនុស្ស​ដែល​មិន​សូវ​មាន​គេ​រាប់រក​។ ពិត​ហើយ NGO មាន​ឡើង​ដើម្បី​តំណាង​អោយ​ស្ទើរតែ​គ្រប់​បុព្វហេតុ​ទាំងអស់​។ ប្រភព​ថវិកា​របស់​គេ​រួម​មាន​អំណោយ​ឯកជន (​អាមេរិក ឬ​បរទេស​) ក្រុមហ៊ុន​ស្វែងរក​កំរៃ​ក្នុង​វិស័យ​ឯកជន មូលនិធិ​មនុស្សធម៌ និង​អំណោយ​ថវិកា​ពី​អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន រដ្ឋ ឬ​សហព័ន្ធ​។ ប្រភព​ថវិកា​ក៏​អាច​មាន​រដ្ឋាភិបាល​បរទេស​ផង​ដែរ​។ ច្បាប់​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​គ្មាន​ការ​ហាមឃាត់​លើ​ការ​ផ្តល់​ថវិកា​បរទេស​ដល់ NGO ឡើយ មិន​ថា​ចេញ​មក​ពី​ប្រភព​រដ្ឋាភិបាល ឬ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​ឡើយ​។

ក្របខ័ណ្ឌ​ច្បាប់​សំរាប់​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក

ការចាប់ផ្តើមបង្កើត NGO

         ជា​ទូទៅ ក្រុម​មនុស្ស​ណា​ក៏​អាច​រួម​គ្នា​បង្កើត​អង្គការ​មិន​ផ្លូវការ​មួយ​បាន​ដែរ ដើម្បី​រួម​គ្នា​ពិភាក្សា​គំនិត ឬ​ផល​ប្រយោជន៍​រួម ហើយ​គេ​អាច​ធ្វើ​ដូច្នេះ ដោយ​មិន​ចាំបាច់​មាន​ការ​យល់ព្រម ឬ​ពាក់ព័ន្ធ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ឡើយ​។ បើ​គេ​ចង់​ទទួល​បាន​ប្រយោជន៍​ស្រប​ច្បាប់​ណា​មួយ ដូចជា​ការ​លើកលែង​លើ​ការ​បង់​ពន្ធ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​សហព័ន្ធ ឬ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​តាម​រដ្ឋ នោះ​គេ​អាច​សំរេច​បញ្ចូល​ខ្លួន និង​ចុះ​បញ្ជី​ជា NGO មួយ ក្រោម​ច្បាប់​នៃ​រដ្ឋ​ណា​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​រដ្ឋ​ទាំង ៥០ របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​។ មិន​ចាំបាច់​ទាល់​តែ​អ្នក​នោះ​ជា​ពលរដ្ឋ​អាមេរិក ទើប​អាច​បង្កើត NGO បាន​នោះ​ទេ​។

        ចំណាំ​៖ មិន​មែន​គ្រប់ NGO ទាំងអស់​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ត្រូវ​បាន​ចុះ​បញ្ជី​ទេ​។ នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ការ​បង្កើត​អង្គការ​មនុស្សធម៌​គឺ​ស្រួល​ណាស់​។ មនុស្ស​ម្នាក់​អាច​បង្កើត​អង្គការ​មូលនិធិ​មនុស្សធម៌​មួយ ដោយ​គ្រាន់តែ​រៀបចំ​និង​បញ្ជូន​ក្រដាស​ស្នាម បណ្តាំ​មរតក កុងត្រា ឬ​ឯកសារ​ដទៃ​ទៀត ដែល​បញ្ជាក់​ការ​ផ្ទេរ​ទ្រព្យសម្បត្តិ​ទៅ​អ្នក​ដទៃ​សំរាប់​បំរើ​គោលបំណង​មនុស្សធម៌​។ មិន​ចាំបាច់​មាន​ការ​យល់ព្រម​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​ការ​បង្កើត​អង្គការ​មូលនិធិ​មនុស្សធម៌ លើស​ពី​ការ​ទាមទារ​ធម្មតា​ក្នុង​ការ​ចុះ​ហត្ថលេខា​លើ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង ឬ​បណ្តាំ​ផ្ទេរ​មរតក​ឡើយ​។ តែ​រដ្ឋ​ជា​ច្រើន​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​តំរូវ​អោយ NGO ទាំងអស់​ដែល​ចុះ​បញ្ជី​ដើម្បី​បំណង​សាសនា អប់រំ ឬ​បំណង​សប្បុរស​ដទៃ​ទៀត ចុះ​បញ្ជី​ជាមួយ​មន្រ្តី​ផ្នែក​ការងារ​សប្បុរស​របស់​រដ្ឋ ពិសេស​បើ​អង្គការ​នោះ​ដើរ​សុំ​ថវិកា​ពី​សាធារណៈ​។

         លក្ខខ័ណ្ឌ​ទាមទារ​ក្នុង​ការ​ចុះ​បញ្ជីការ និង​ទំរង់​នៃ​អង្គការ​ខុស​គ្នា​ពី​រដ្ឋ​មួយ​ទៅ​រដ្ឋ​មួយ តែ​ជា​ទូទៅ​មិន​ស្មុគស្មាញ​ទេ ដូច្នេះ​មនុស្ស​ម្នាក់​ៗ​អាច​ចុះ​បញ្ជី​អោយ NGO មួយ តែ​ក្នុង​រយៈពេល​ពីរ​បី​ថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ​នៅ​ថ្នាក់​រដ្ឋ​។ តាម​ធម្មតា ដំណើរការ​ចុះ​បញ្ជី​មាន​ការ​ផ្តល់​ការ​រៀបរាប់​ខ្លី​មួយ​ស្តីពី​អង្គការ បេសកកម្ម​អង្គការ ឈ្មោះ និង​អាស្រ័យដ្ឋាន​របស់​ភ្នាក់ងារ​ម្នាក់​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋ ហើយ​បង់​ថ្លៃ​បនិ្តចបន្តួច​។ រដ្ឋ​ភាគ​ច្រើន​មាន​លក្ខន្តិកៈ​ទូទៅ​សំរាប់​ការ​ចុះ​បញ្ជីការ ដែល​ធ្វើអោយ​ដំណើរការ​នេះ​ជា​រឿង​ធម្មតា ដោយ​មិន​ចាំបាច់​មាន​ការ​យល់ព្រម​របស់​អ្នក​ធ្វើ​ច្បាប់ ឬ​មន្រ្តី​ណា​មួយ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ឡើយ​។ ការ​ធ្វើ​បែប​នេះ​លុប​បំបាត់​ចោល​លទ្ធភាព​នៃ​ការ​ប្រើ​អំណាច​ខុស​របស់​មន្រ្តី​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​ការ​សំរេច​ថា គួរ​ដល់​ការ​អនុញ្ញាត​អោយ​អង្គការ​ណា​មួយ ឬ​ក៏​មិន​គួរ​។ នៅ​តាម​រដ្ឋ​មួយ​ចំនួន NGO ខ្លះ​ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​សំរាប់​បំរើ​បំណង​សាសនា អប់រំ និង​បំណង​សប្បុរស​ដទៃ​ទៀត ក៏​ត្រូវ​ចុះ​បញ្ជីការ​ផង​ដែរ​ជាមួយ​មន្រ្តី​ទទួល​ផ្នែក​សប្បុរសធម៌​របស់​រដ្ឋ ដែល​ទទួល​បន្ទុក​ការពារ​ទ្រព្បសម្បតិ្ត​សប្បុរស និង​គ្រប់គ្រង​ច្បាប់​ទំលាប់​លើ​ការ​ដើរ​រៃ​អង្គាស​ថវិកា​សប្បុរសធម៌​ពី​សាធារណជន​។

ឋានៈ​បាន​រួច​ពន្ធ

         NGO ជា​ច្រើន​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ទទួល​បាន​ការ​លើកលែង​ពន្ធ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​តាម​រដ្ឋ និង​ពន្ធ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​សហព័ន្ធ​។ ឋានៈ​នេះ​ធ្វើ​អោយ NGO មាន​ភាព​ងាយស្រួល​ក្នុង​ការ​បំពេញ​ការងារ​ក្នុង​នាម​ជា​អង្គការ​មិន​ស្វែង​រក​កំរៃ ពីព្រោះ​គេ​មិន​ចាំបាច់​បង់​ពន្ធ​លើ​ប្រាក់​ចំណូល (​ថវិកា​) ដែល​អង្គការ​ទទួល​បាន​ទេ​។ បើ NGO មួយ​ចង់​បាន​ការ​លើកលែង​ពន្ធ​លើ​ប្រាក់​ចំណូល ពី​រដ្ឋាភិបាល​សហព័ន្ធ អង្គការ​នេះ​ត្រូវ​ដាក់​ពាក្យ​ទៅ​ផ្នែក​ប្រមូល​ប្រាក់​ចំណូល​ក្នុង​ស្រុក (Internal Revenue Service)​។ មាន NGO ច្រើន​ប្រភេទ​ចុះ​នៅ​ក្នុង​លេខ​កូដ​របស់​ផ្នែក​ប្រមូល​ពន្ធ​នេះ ដែល​អាច​ទទួល​បាន​ឋានៈ​លើកលែង​ពន្ធ ហើយ​ប្រភេទ​នៃ​ប្រាក់​ឧបត្ថម្ភ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​គឺ​អាស្រ័យ​លើ​ប្រភេទ NGO និង​ប្រភេទ​នៃ​សកម្មភាព​ដែល​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​។ ជា​ទូទៅ NGO ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​សំរាប់​តែ​បំណង​ផ្នែក​សាសនា អប់រំ សប្បុរសធម៌ វិទ្យាសាស្រ្ត ការ​តេស្ត​សាកល្បង​សំរាប់​សុវត្ថិភាព​សាធារណៈ បំណង​ផ្នែក​អក្សរសាស្រ្ត និង​កីឡា​ខ្លះ ដែល​មិន​ស្វែង​រក​កំរៃ ហើយ​គ្មាន​តួនាទី​លំអៀង​ផ្នែក​នយោបាយ​ទៅ​ខាង​ណា​មួយ (​ឧទាហរណ៍ ដោយ​គាំទ្រ​បេក្ខជន​ម្នាក់​សំរាប់​ការ​បោះឆ្នោត ឬ​ចង់​ប្រើ​ឥទ្ធិពល​ទៅ​លើ​អង្គនិតិ​បញ្ញាតិ​) អាច​ដាក់​ពាក្យ​សុំ​ការ​លើកលែង​ពន្ធ​ចំណូល​របស់​សហព័ន្ធ ចំពោះ​ចំណូល​ទាំងអស់​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​បំណង​ទាំង​នេះ​។

        NGO ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​សំរាប់​បំណង​នយោបាយ​អាច​ទទួល​បាន​ការ​លើកលែង​ពន្ធ​មាន​កំរិត សំរាប់​តែ​ចំពោះ​ចំណូល​ដែល​បាន​មក​ពី​វិភាគទាន​ដែល​សុំ​បាន​ពី​សាធារណជន​ទូទៅ ថ្លៃ​សមាជិកភាព ឬ​ការ​រៃអង្គាស​ប្រាក់​។ រដ្ឋាភិបាល​តាម​រដ្ឋ​នានា​ច្រើន​ប្រើ​បទដ្ឋាន​ដដែល​នេះ​ក្នុង​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ស្តីពី​ពន្ធ​លើ​ប្រាក់​ចំណូល​។ អង្គការ​ដែល​ស្វែង​រក​ការ​លើកលែង​ពន្ធ​តាម​រដ្ឋ តាម​ធម្មតា ត្រូវតែ​ដាក់​ពាក្យ​សុំ​ការ​លើកលែង​ទៅ​អាជ្ញាធរ​ពន្ធដា​របស់​រដ្ឋ​។

         លក្ខណៈ​មួយ​ទៀត​នៃ​ឋានៈ​បាន​ការ​លើកលែង​ពន្ធ​គឺ​ថា​ការ​វិភាគទាន​ដល់​អង្គការ​ខ្លះ​នៃ​អង្គការ​ទាំង​នេះ​ត្រូវ​អាច​ដក​ថ្លៃ​ពន្ធ​ចេញ​សំរាប់​អ្នក​ធ្វើ​អំណោយ​។ ការ​ធ្វើ​បែប​នេះ​ផ្តល់​ការ​លើក​ទឹកចិត្ត​ដ៏​សំខាន់​អោយ​ពលរដ្ឋ និង​សាជីវកម្ម​នានា​ធ្វើ​អំណោយ​ថវិកា​ដល់​ក្រុម​ទាំង​នេះ​។

          គេ​ត្រូវ​ធ្វើ​ការ​កត់​សំគាល់​ផង​ដែរ​ថា រដ្ឋាភិបាល​សហព័ន្ធ និង​រដ្ឋាភិបាល​តាម​រដ្ឋ​នានា​មិន​វិនិច្ឆ័យ​លើ​តំលៃ​នៃ​សកម្មភាព​ណា​មួយ​របស់​អង្គការ ឬ​បេសកកម្ម​ណា​មួយ នៅ​ពេល​គេ​កំណត់​ថា​តើ​អង្គការ​ទាំង​នេះ​មាន​លក្ខណៈ​សម្បត្តិ​គ្រប់គ្រាន់​សំរាប់​ទទួល​បាន​ឋានៈ​លើកលែង​ពន្ធ​។ ជា​ទូទៅ​រដ្ឋាភិបាល​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​មិន​ប្រើ​ឥទ្ធិពល​ទៅ​លើ​បេសកកម្ម​របស់​អង្គការ មិន​កំណត់​រចនាសម្ព័ន្ធ​របស់ NGO មិន​មែន​ជា​អ្នក​ផ្តល់​ការ​យល់ព្រម​លើ​ការ​ដំណើរការ ឬ​ការ​បំពេញ​ការងារ​ក្នុង​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ភិបាលរបស់ NGO ឬ​ការ​គ្រប់គ្រង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ដោយ​ផ្ទាល់​របស់ NGO ឡើយ​។ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ ច្បាប់​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​គ្រប់គ្រង​អង្គការ​ដោយ​តំរូវ​អោយ​មាន​ការ​បើក​បង្ហាញ​ជា​សាធារណៈ​អោយ​បាន​ទៀងទាត់ តាមរយៈ​ការ​បង្ហាញ​របាយការណ៍​ស្តីពី​ថវិកា សកម្មភាព និង​ការ​ដឹកនាំ​របស់​អង្គការ​។ បញ្ញាតិ​ទាំង​នេះ​មិន​អនុញ្ញាត​អោយ​មន្រ្តី​រដ្ឋាភិបាល​ដក​ការ​អនុញ្ញាត​លែង​អោយ​ធ្វើ​សកម្មភាព ឬ​ឋានៈ​បាន​ការ​លើកលែង​ពន្ធ ដោយ​ផ្អែក​លើ​ការ​វិនិច្ឆ័យ​លើ​បេសកកម្ម សកម្មភាព ថវិកា ឬ​ការ​ដឹកនាំ​ឡើយ​។

សេរីភាព​ក្នុង​ការ​បញ្ចេញ​មតិ និង​ការ​ចងក្រង​ជា​សមាគម នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក

        ជា​ទូទៅ មាន​ការ​រឹតត្បិត​តិចតួច​ណាស់​លើ​សេរីភាព​ក្នុង​ការ​បញ្ចេញ​មតិ និង​ចងក្រង​ជា​សមាគម​សំរាប់ NGO នៅ​ក្រោម​ច្បាប់​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​។ ថ្វី​បើ NGO ដែល​ធ្វើ​សកម្មភាព​នយោបាយ​អាច​មិន​ទទួល​បាន​ឋានៈ​រួច​ពន្ធ​ក្តី តែ​រដ្ឋាភិបាល​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​មិន​រារាំង NGO ពី​ការ​តស៊ូ​មតិ​សំរាប់​បញ្ហា​នយោបាយ ឬ​មិន​អោយ​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល​ឡើយ​។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ចែង​ពី​ការ​ការពារ​យ៉ាង​ខ្លាំងក្លា​ចំពោះ​សេរីភាព​ក្នុង​ការ​បញ្ចេញ​មតិ ហើយ​បើក​ឱកាស​អោយ​មាន​ការ​ពិភាក្សា​ដេញដោល​ដែល​មាន​សារៈសំខាន់ នៅ​ក្នុង​សង្គម​ប្រជាធិបតេយ្យ រួម​ទាំង​ការ​ការពារ​គំនិត​យោបល់​ដែល​នាំ​អោយ​មាន​ការ​ខឹង ការ​ភ្ញាក់ផ្អើល ឬ​ការ​រំខាន​ចិត្ត​ផង​ដែរ​។

        សហរដ្ឋ​អាមេរិក​មាន​ច្បាប់ និង​បញ្ញាតិ​ជា​ច្រើន​លើ​បញ្ហា​នានា រួមទាំង​បញ្ហា​អន្តោប្រវេសន៍​និង​ទិដ្ឋាការ ការ​ធ្វើ​ឡប់ប៊ី និង​ផ្តល់​ថវិកា​សំរាប់​យុទ្ធនាការ ការ​ផ្តល់​ថវិកា​សំរាប់​ភេរវកម្ម និង​ការ​លាង​លុយ​កខ្វក់ ដែល​អាច​មាន​ការ​ប៉ះពាល់​ដល់ NGO ។ តែ ច្បាប់​នេះ​អនុវត្ត​ទៅ​លើ​មនុស្ស​គ្រប់​គ្នា និង​អង្គការ​ទាំងអស់ មិន​មែន​តែ​ចំពោះ NGO ទេ​។

        ចំណាំៈ NGO ខ្លះ ពិសេស​អង្គការ​មនុស្សធម៌ មាន​រង​ការ​ត្បិតត្បៀត​ខ្លះ​ក្នុង​សកម្មភាព​រួម​ទាំង​ក្នុង​ច្បាប់​របស់​ផ្នែក​ប្រមូល​ចំណូល​ក្នុង​ស្រុក​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ដែល​ហាម​ឃាត់​លើ​ការ​ជួញដូរ​ក្នុង​រង្វង់​ខ្លួនឯង (​សកម្មភាព​ជួញដូរ​ជាមួយ​មនុស្ស​ក្នុង​អង្គការ​) និង​ការ​ទូតទាត់​ច្រើន​ពេក ដោយ​ដាក់​កំរិត​ព្រំដែន​លើ​ការ​ធ្វើ ឡប់ប៊ី និង​សកម្មភាព​នយោបាយ តំរូវ​អោយ​មាន​របាយ​អប្បរិមា​ក្នុង​កំរិត​កំណត់​សំរាប់​សកម្មភាព ហើយ​ដាក់​កំហិត​លើ​សកម្មភាព​វិនិយោគ ឬ​ពាណិជ្ជកម្ម​ប្រភេទ​ខ្លះ​។ លើស​ពី​នេះ​ទៀត ច្បាប់​តាម​រដ្ឋ​អាច​ដាក់​កំហិត​ផ្នែក​អភិបាលកិច្ច ដូចជា​ការ​តំរូវ​អោយ​មាន​ចំនួន​តិច​បំផុត​ប៉ុន្មាន​ក្នុង​ចំនួន​សមាជិក​គណអភិបាល ឬ​ការ​កំរិត​ព្រំដែនលើ​ចំនួន​សមាជិក​គណអភិបាល​ដែល​អាច​ទទួល​ប្រាក់​បៀវត្ស​។

អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​បរទេស​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក

         សហរដ្ឋ​អាមេរិក​មាន​អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​បរទេស​ជា​ច្រើន ដែល​ធ្វើការ​សំខាន់​ៗ និង​មាន​តំលៃ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​របស់​យើង​។ NGO បរទេស​អាច​ចុះ​បញ្ជីការ​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ដោយ​បំពេញ​សំណុំ​ឯកសារ​ធម្មតា​ជា​អង្គការ​មិន​ស្វែង​រក​កំរ៉ៃ​។ អង្គការ​ខ្លះ​ដំណើរការ​ជា​មូលនិធិ​មិន​កាន់​ខាង​ណា​មួយ ចំណែក​ខ្លះ​ទៀត​មាន​ការ​ទាក់ទង​ជាមួយ​គណបក្ស​នយោបាយ​បរទេស ហើយ​ធ្វើ​សកម្មភាព​ក្នុង​នាម​ជា​ក្រុម​ផ្តល់​ប្រឹក្សា និង​ជា​ស្ពាន​ទាក់ទង​ជាមួយ​អង្គការ​អាមេរិក ដែល​មាន​សកម្មភាព​ទាក់ទង​នឹង​នយោបាយ​ការបរទេស​។ មូលនិធិ​ទាំង​នេះ​រៀបចំ​កម្មវិធី​សំរាប់​អ្នក​នយោបាយ​របស់​គេ នៅ​ពេល​ពួកគេ​មក​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ហើយ​រៀបចំ​សន្និសីទ ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​របស់​យុវជន និង​អាហារូបករណ៍​។ ពួកគេ​ថែម​ទាំង​ផ្តល់​ថវិកា​ដល់ NGO អាមេរិក ហើយ​មាន​គំរោង​រួម​គ្នា​ជាមួយ NGO អាមេរិក​។ ដោយ​ទទួល​ថវិកា​ទាំងស្រុង​ពី​រដ្ឋាភិបាល​បរទេស វិទ្យាស្ថាន​គណបក្ស​បរទេស​ទាំង​នេះ​គ្មាន​ទទួល​ការ​ដាក់​កំហិត​ពិសេស​លើ​សកម្មភាព​របស់​ពួកគេ​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ទេ អាច​ធ្វើ​ការ​ប្រជុំ និង​បោះពុម្ព​ផ្សាយ​ឯកសារ​ដោយ​សេរី ហើយ​មិន​ចាំបាច់​ផ្តល់​របាយការណ៍​ទៅ​ទីភ្នាក់ងារ​ដទៃ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​សហព័ន្ធ​ឡើយ ដរាប​ណា​អង្គការ​ទាំង​នោះ​ចុះ​បញ្ជីការ និង​បង់​ពន្ធ ស្រប​តាម​លក្ខខ័ណ្ឌ​ទាមទារ ដូច​ខាង​ក្រោម​នេះ​។

          ដូច​លោកស្រី​រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​ការបរទេស​អាមេរិក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​នៅ​ទីក្រុង Krakow កាលពី​ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ ២០១០ មក​ថា “​យើង​ស្វាគមន៍​អង្គការ​បរទេស ដោយ​ជឿ​ថា អង្គការ​ទាំង​នេះ​ធ្វើអោយ​ប្រជាជាតិ​របស់​យើង​រឹងមាំ ហើយ​ធ្វើអោយ​ទំនាក់ទំនង​របស់​យើង​កាន់តែ​មាន​ភាព​ជ្រាលជ្រៅ រវាង​ប្រទេស​អាមេរិក និង​ប្រទេស​ដទៃ​ទៀត​ក្នុង​ពិភពលោក​។ ក្នុង​ស្មារតី​នេះ សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ផ្តល់​ថវិកា​ដល់​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​បរទេស ដែល​កំពុង​ធ្វើការ​សំខាន់​ៗ​ក្នុង​ប្រទេស​របស់​គេ​។ យើង​នឹង​បន្ត​ការ​ធ្វើ​បែប​នេះ ហើយ​យើង​ចង់​ធ្វើ​អោយ​បាន​ច្រើន​ថែម​ទៀត​ក្នុង​ភាព​ជា​ដៃគូ​ជាមួយ​ប្រទេស​កាន់​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដទៃ​ទៀត​”​។

ច្បាប់​ទំលាប់​គ្រប់គ្រង​លើ​ការ​ផ្តល់​ថវិកា​ពី​បរទេស​ដល់ NGO អាមេរិក និង NGO បរទេស

ការ​ផ្តល់​ថវិកា​ពី​បរទេស​ដល់ NGO អាមេរិក

         ដូច​លោកស្រី​រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​ការបរទេស​អាមេរិក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​មក​ហើយ​ថា “​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ក៏​ដូចជា​នៅ​តាម​ប្រទេស​កាន់​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ជា​ច្រើន​ទៀត​ដែរ វា​ជា​ការ​ស្រប​ច្បាប់ និង​អាច​ទទួល​យក​បាន ដែល​អង្គការ​ឯកជន​រៃ​អង្គាស​ប្រាក់​នៅ​បរទេស និង​ទទួល​អំណោយ​ថវិកា​ពី​រដ្ឋាភិបាល​បរទេស ដរាប​ណា​សកម្មភាព​គ្មាន​ការ​ពាក់ព័ន្ធ​ជាមួយ​ប្រភព​ដែល​ត្រូវ​បាន​ហាម​ប្រាម ដូចជា​ក្រុម​ភេរវកម្ម​”​។ ជា​ទូទៅ ច្បាប់​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​គ្មាន​កំរិត​ព្រំដែន ឬ​កំហិត​លើ​ការ​ទទួលថវិកា​ពី​បរទេស​ដោយ NGO ដែល​ធ្វើ​សកម្មភាព​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ទេ​។ ពិត​មែន​ហើយ​ថា ច្បាប់​ដែល​អនុវត្ត​ជា​ទូទៅ​ចំពោះ​ជនជាតិ​អាមេរិក​ទាំងអស់ អាច​អនុវត្ត​ចំពោះ NGO ដូចជា​កំហិត​ហាមប្រាម​លើ​ការ​ទទួល​វិភាគទាន​ពី​អង្គការ​ភេរវករ​។ មាន​កំហិត​ហាមប្រាម​ផង​ដែរ​លើ់​ការ​ជួយ​ថវិកា​ដោយ​ផ្ទាល់​ដោយ​បុគ្គល​បរទេស ដល់​បេក្ខជន​នយោបាយ​។

NGO បរទេស​ដែល​ធ្វើ​សកម្មភាព​ក្នុង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក

         មុន​ពេល​អង្គការ​បរទេស​អាច​ធ្វើ​សកម្មភាព​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋ​ណា​មួយ​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បាន គេ​ត្រូវ​ដាក់​ពាក្យ​សុំ​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ដើម្បី​ធ្វើ​សកម្មភាព​ក្នុង​រដ្ឋ​នោះ​។ ដំណើរការ​នេះ​ដូច​នឹង​ដំណើរការ​ចុះ​បញ្ជីការ​ដែរ សំរាប់ NGO អាមេរិក ដូច​រៀបរាប់​ខាង​លើ​។ ដូច NGO ក្នុង​ស្រុក​ដែរ អង្គការ​បរទេស​អាច​ដាក់​ពាក្យ​សុំ​ទៅ​ផ្នែក​សេវា​ប្រមូល​ចំណូល​ក្នុង​ស្រុក (IRS) ដើម្បី​សុំ​ការ​ទទួល​ស្គាល់​ជា​អង្គការ​មនុស្សធម៌ ឬ​អង្គការ​សុខមាលភាព​សង្គម ក្រោម​ច្បាប់​របស់ IRS ។ ថ្វី​បើ​អង្គការ​ទាំង​នេះ​ទទួល​បាន​ការ​លើកលែង​ពន្ធ​លើ​ចំណូល​របស់​គេ​ក្តី តែ​វិភាគទាន​ចំពោះ​អង្គការ​បរទេស​គឺ​ត្រូវ​ជាប់​ពន្ធ (Tax-deductible) (​ក្នុង​ករណី​គ្មាន​សន្ធិសញ្ញា​ពិសេស ដែល​ចែង​ផ្សេង​ពី​នេះ ជាមួយ​ប្រទេស​ដើម​របស់ NGO នោះ​)​។

ច្បាប់​ស្តីពី​ការ​ចុះ​បញ្ជី​ភ្នាក់ងារ​បរទេស (Foreign Agents Registration Act  ឬ FARA)

         ច្បាប់​នេះ​តំរូវ​អោយ​មនុស្ស​ឬ​អង្គការ (​អាមេរិក ឬ​បរទេស​) ដែល​ជា “​ភ្នាក់ងារ​នៃ​សាម៉ីជន ឬ​អង្គការ​សាម៉ី​បរទេស​” ចុះ​បញ្ជីការ​ជាមួយ​ក្រសួង​យុត្តិធម៌ និង​បង្ហាញ​មនុស្ស​ឬ​អង្គការ​សាម៉ី​ដែល​ភ្នាក់ងារ​នោះ​ធ្វើការ​អោយ​។ សាម៉ី​បរទេស​អាច​មាន​រដ្ឋាភិបាល គណបក្ស​នយោបាយ មនុស្ស​ម្នាក់ ឬ​អង្គការ​មួយ នៅ​ក្រៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក (​លើកលែង​ពលរដ្ឋ​អាមេរិក​) ឬនិតិបុគ្គល​ណា​មួយ​ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ក្រោម​ច្បាប់​នៃ​ប្រទេស​នោះ ឬ​ដែល​​មាន​កន្លែង​ធ្វើ​សកម្មភាព​សំខាន់ នៅ​ក្នុង​ទឹកដី​បរទេស​ណា​មួយ​។ FARA តំរូវ​អោយ​អ្នក​ដែល​ធ្វើ​ជា​ភ្នាក់ងារ​របស់​សាម៉ី​បរទេស​ក្រោម​កាលៈទេសៈ​ណា​មួយ​ធ្វើការ​បង្ហាញ​ជា​សាធារណៈ តាម​ពេល​វេលា​កំណត់​នូវ​ទំនាក់ទំនង​របស់​គេ​ជាមួយ​សាម៉ី​បរទេស ព្រមទាំង​បង្ហាញ​សកម្មភាព ចំណូល និង​ចំណាយ​សំរាប់​សកម្មភាព​ទាំង​នោះ​។

        រដ្ឋាភិបាល​ខ្លះ​បាន​បកស្រាយ​ដោយ​ខុស​ថា FARA រឹតត្បិត​មិន​អោយ​សង្គម​ស៊ីវិល​អាច​ចុះ​បញ្ជីការ និង​ធ្វើ​សកម្មភាព​បាន​ទេ​។ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ FARA មិន​កំណត់​ពន្ធ ឬ​កំរិត​ចំនួន​ទឹកប្រាក់​បរទេស​ដែល​អង្គការ​មួយ​អាច​ទទួល​បាន​នោះ​ទេ​។ FARA និយាយ​ដល់​គ្រប់ “​បុគ្គល​” ទាំងអស់ រួមទាំង​សាជីវកម្ម​និមួយ​ៗ និង​សមាគម​។ FARA ក៏​មាន​និយាយ​ផង​ដែរ​ពី​ចំនួន​លើកលែង រួមទាំង​សំរាប់​បុគ្គល​ដែល​សកម្មភាព​របស់​គេ “​ជំរុញ​ដល់​បំណង​ពិត​ប្រាកដ​ផ្នែក​សាសនា ការ​សិក្សា​សា្រវជ្រាវ ឬ​វិទ្យាសាស្រ្ត ឬ​បំណង​ផ្នែក​វិចិត្រ​សិល្បៈ​”​។ FARA ថែម​ទាំង​លើកលែង​ការ​ចុះ​បញ្ជី​នូវ​សកម្មភាព​ដទៃ​ទៀត​របស់ NGO ដូចជា​ការ​ដើរ​រៃ​អង្គាស​ថវិកា​សំរាប់​យក​ទៅ​ជួយ​ផ្នែក​ពេទ្យ ឬ​សំរាប់ “​អាហារ​និង​សំលៀកបំពាក់​ដើម្បី​បន្ថយ​ទុក្ខ​លំបាក​របស់​មនុស្ស​”​។

ទំនាក់ទំនង​របស់ NGO តាម​លំដាប់​ថ្នាក់​ក្នុង​ស្រុក និង​លំដាប់​ថ្នាក់​អន្តរជាតិ

         នៅ​ពេល​ដែល NGO មួយ​បាន​ចុះ​បញ្ជី​ការ​ស្រប​តាម​លក្ខខ័ណ្ឌ​ទាមទារ ដូច​មាន​សង្ខេប​មក​ខាង​លើ​ហើយ រដ្ឋាភិបាល​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​មិន​ជ្រៀតជ្រែក​ក្នុង​ការងារ​របស់ NGO ដែល​ធ្វើការ​ដើម្បី​សំរេច​បំណង​ខ្លួន​នោះ​ទេ​។ NGO មាន​សិទ្ធិ​ដោយ​សេរី​ក្នុង​ការ​ជ្រើសរើស​អ្នក​ចូលរួម​ជាមួយ​ខ្លួន​តាម​ចិត្តចង់ ហើយ​មិន​ចាំបាច់​ប្រាប់​ទៅ​ទីភ្នាក់ងា​រដ្ឋាភិបាល​ណា​មួយ​ស្តីពី​សមាជិកភាព ឬ​សកម្មភាព​របស់​ខ្លួន​ឡើយ​។ ដូច​ក្រុមហ៊ុន និង​អង្គការ​ដទៃ​ទៀត​របស់​អាមេរិក​ដែរ NGO អាមេរិក​មិន​ត្រូវ​ធ្វើការ​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល ឬ​បុគ្គល​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ទណ្ឌកម្ម​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ក៏​ដូចជា​ជាមួយ​ក្រុម​មនុស្ស​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​អង្គការ​ភេរវកម្ម​បរទេស​ឡើយ តែ​បើ​ក្រៅ​ពី​នេះ គេ​អាច​ធ្វើ​សហការ​ដោយ​សេរី​ជាមួយ NGO ឬ​រដ្ឋាភិបាល​បរទេស ដើម្បី​សំរេច​បំណង​របស់​គេ​។​ គ្មាន​បទបញ្ជាការ​ដែល​រឹតត្បិត NGO អាមេរិក​មិន​អោយ​ចូលរួម​ក្នុង​សន្និសីទ​នៅ​បរទេស ស្វែង​រក​ម្ចាស់​អំណោយ​នៅ​បរទេស ឬ​បំពេញ​ការងារ​ជា​អន្តរជាតិ​ឡើយ​។