សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន
ការចេញផ្សាយរបាយការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស ឆ្នាំ ២០០៨ របស់ក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក
ចេញថ្ងៃទី ២៦ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០០៩
ក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកបានចេញរបាយការណ៍សិទិ្ធមនុស្សឆ្នាំ ២០០៨ របស់ខ្លួន នៅថ្ងៃពុធ ទី ២៥ ខែកុម្ភៈ។ របាយការណ៍នេះ ដែលតាមច្បាប់កំណត់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ត្រូវផ្ញើជារៀងរាល់ឆ្នាំទៅអោយ សភាអាមេរិកនោះ ពិនិត្យមើលនូវស្ថានភាពសិទិ្ធមនុស្សនៅក្នុងប្រទេសនិងស្ថាប័នចំនួន ១៩៦ ក្នុងឆ្នាំ ២០០៨។ របាយការណ៍នេះរៀបរាប់ទង្វើរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្នុងការអនុវត្តការប្តេជ្ញាជាអន្តរជាតិរបស់ខ្លួន ស្តីពីសិទិ្ធមនុស្ស។ របាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំសំរាប់ប្រទេសមួយៗស្តីពីការប្រតិបតិ្តផ្នែកសិទិ្ធមនុស្ស គឺជាយន្តការរបាយការណ៍ស្តីពីសិទិ្ធ មនុស្ស ដែលមានការទទួលស្គាល់ជាទូទៅ ហើយបានក្លាយជាមធ្យោបាយមួយក្នុងចំណោមមធ្យោបាយសំខាន់ៗ បំផុតរបស់រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីជួយកំណត់យុទ្ធសាស្រ្តនៃគោលនយោបាយការបរទេស ដែលលើក ស្ទួយការពង្រឹងប្រព័ន្ធនិងគោលការណ៍លទិ្ធប្រជាធិបតេយ្យ ហើយកែតំរូវការរំលោភ និងការមិនអើពើចំពោះ បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស ។
ចំពោះប្រទេសកម្ពុជា របាយការណ៍នេះបានលើកឡើងថា ប្រវត្តិសិទិ្ធមនុស្សរបស់ប្រទេសនេះ “នៅមិនទាន់ល្អនៅឡើយ” តែរបាយការណ៍បានកត់សំគាល់ថា ក្នុងចំណោមហេតុផលដែលត្រូវបានលើកឡើងចំពោះការ វាយតំលៃថានៅមិនទាន់ល្អ គឺថាកំលាំងសន្តិសុខប្រព្រឹត្តដោយនិទណ្ឌភាព ការរំលោភលើជនស្ថិតក្នុងការឃុំឃាំង កង្វល់ទាក់ទងនឹងជំលោះដីធ្លី ការបណ្តេញមនុស្សចេញដោយបង្ខំ អំពើពុករលួយដែលមានជាទូទៅ ប្រព័ន្ធតុលា ការនៅតែខ្សោយនៅឡើយ និងការបដិសេធមិនផ្តល់សិទិ្ធអោយទទួលបានការកាត់ក្តីដោយយុត្តិធម៌។
យ៉ាងណាក្តីរបាយការណ៍បានកត់សំគាល់ឃើញការវិវត្តជាវិជ្ជមានត្រង់ថា រដ្ឋាភិបាលបានអនុម័តនិងប្រកាសអោយប្រើនូវច្បាប់ពេញលេញមួយ ស្តីពីការបង្រ្កាបការជួញដូរមនុស្ស និងការកេងប្រវ័ញ្ចផ្លូវភេទ ដែលមានការដាក់ទោស ព្រហ្មទណ្ឌលើគ្រប់ទំរង់នៃការជួញដូរមនុស្ស ។ ការអនុម័តច្បាប់នេះបាននាំដល់ការចាប់ខ្លួននៅត្រឹមដំណាច់ឆ្នាំនេះ នូវបុគ្គលពាក់ព័ន្ធក្នុងករណីទាក់ទងនឹងការជួញដូរមនុស្សចំនួន ៤៨ ករណី។
របាយការណ៍បានកត់សំគាល់ឃើញថា កម្ពុជាស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេសនៅក្នុងតំបន់ ដែលត្រូវទទួលដោះស្រាយបញ្ហាស្តីពីអំពើរំលោភពីអតីតកាល ដោយមានតុលាការកាត់ទោសខ្មែរក្រហម និងកែលំអបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្លួន ដើម្បីកាត់ទោសអោយបានឆាប់នូវបទឧក្រិដ្ឋដ៏អាក្រក់បំផុត ដែលប្រព្រឹត្តដោយរបបខែ្មរក្រហមក្នុងចន្លោះពេលពី ឆ្នាំ ១៩៧៥ ដល់ឆ្នាំ ១៩៧៩។ ករណីដំបូងនៃដំណើរការកាត់ទោស របស់សាលាក្តីខ្មែរក្រហមនឹងចាប់ផ្តើមនៅខែមិនា ឆ្នាំ ២០០៩ ខាងមុខនេះ ។
របាយការណ៍បានលើកឡើងថា អ្នកសង្កេតការបានយល់ស្របថា ការបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ ២០០៨ ជាទូទៅបានប្រព្រឹត្តទៅដោយស្ងប់ស្ងាត់ ដោយដំណើរការជាទូទៅ មានភាពប្រសើរជាងពេលបោះឆ្នោតលើកមុនៗ។ ទោះ បីជានៅតែមានភាពមិនប្រក្រតីខ្លះនៅថ្ងៃបោះឆ្នោតក្តី តែភាពមិនប្រក្រតីទាំងនោះមានចំនួនតិច ហើយហាក់មិន ប៉ះពាល់ដល់លទ្ធផលឆ្នោត ឬបំភ្លៃឆន្ទៈពលរដ្ឋនោះទេ។ យ៉ាងណាក្តី បើយោងតាមរបាយការណ៍នេះ អ្នកសង្កេតការបានកត់សំគាល់ឃើញថា ការបោះឆ្នោតនោះ នៅមិនទាន់គោរពបានតាមបទដ្ឋានអន្តរជាតិពេញលេញនៅ ឡើយទេ។
អត្ថបទជាផ្លូវការនៃរបាយការណ៍ទាំងមូលមាននៅលើគេហទំព័រ របស់ក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋ អាមេរិក តាមរយៈអាស័យដ្ឋាន www.state.gov ។ សេចក្តីបកប្រែជាភាសាខ្មែរនៃអារម្ភកថា របស់របាយ ការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស និងរបាយការណ៍សំរាប់ប្រទេសកម្ពុជា នឹងមានចុះផ្សាយក្នុងគេហទំព័ររបស់ស្ថានទូតអាមេរិក នៅភ្នំពេញ ដែលមានអាស័យដ្ឋាន cambodia.usembassy.gov ចាប់ពីថ្ងៃ ២៥ ខែមិនានេះតទៅ។
សហរដ្ឋអាមេរិកលើកស្ទួយយ៉ាងខ្លាំងក្លានូវបុព្វហេតុសិទិ្ធមនុស្ស ដោយយកវាធ្វើជាសមាសភាគស្នូល នៃគោលនយោបាយការបរទេសរបស់ខ្លួន។ លទិ្ធប្រជាធិបតេយ្យ ដែលធានាបានយ៉ាងល្អបំផុត ចំពោះសិទិ្ធមនុស្ស ដែលបន្ថែមលើការបោះឆ្នោតដោយសេរី និងយុត្តិធម៌នោះ គឺជាការបញ្ចូលគ្នានៃសេរីភាពនិងការទទួលខុសត្រូវ ដូចជានិតិរដ្ឋ គណនេយ្យភាព ការចូលរួម សង្គមស៊ីវិលដែល មានការដុះដាលល្អ ការការពារក្រុមមនុស្សភាគតិចនិងស្រ្តី សេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ សេរីភាពផ្នែកសារព័ត៌មាន សេរីភាពក្នុងការជួបប្រជុំគ្នា និងសេរីភាព គោរពប្រតិបត្តិសាសនា ជាដើម។ នៅពេលយើងគាំទ្រសិទិ្ធមនុស្ស បុគ្គលដែលធ្វើការក្នុងសង្គមស៊ីវិល និង អង្គការដែលគាំទ្របុព្វហេតុរបស់គេនោះ គឺមានន័យថា យើងកំពុងតែជួយលើកស្ទួយដល់ បុរស ស្រ្តី នៅជុំវិញ ពិភពលោក ក្នុងការកំណត់នូវជោគវាសនារបស់គេ។
####
ឯកអគ្គរដ្ឋទូត
ដំណឹងថ្មី
សេចក្តីប្រកាសពត៌មាន
សុន្ទរកថា
