បន្ទាប់ពីមានការរញ្ជួយដីដែលនាំអោយមានរលកយក្សស៊ូណាមីនៅអាស៊ីខាងត្បូងនៅថ្ងៃទី ២៦ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ២០០៤ មានការលើកឡើងដោយគ្មានភស្ដុតាងចំនួនពីរក្នុងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយពត៌មានថាៈ
សហរដ្ឋអាមេរិក“បានដឹងជាមុន“ ថានឹងកើតមានរលកយក្សស៊ូណាមី តែមិនព្រមប្រាប់ប្រទេសនៅអាស៊ីខាងត្បូង ដោយគ្រាន់តែប្រាប់ទៅមូលដ្ឋារបស់អាមេរិកនៅកោះ Diego Garcia ដែលស្ថិតនៅចំងាយ ១០០០ ម៉ៃល៍ខាងត្បូងឆ្នេរសមុទ្រប្រទេសឥណ្ឌាក្នុងសមុទ្រឥណ្ឌា ដើម្បីកុំអោយមានការខូចខាតនៅទីនោះ។
ការលើកឡើងមួយទៀតគឺថារលកយក្សសូណាមីបណ្ដាលមកពីការសាកពិសោធន៍អាវុធនុយក្លេអ៊ែរក្រោមដី ។
ទាក់ទងនឹងការលើកឡើងដោយគ្មានភស្ដុតាងស្ដីពី “ការដឹងជាមុន“ ការពិតគឺមានដូចខាងក្រោមនេះ ៖
អ្នកវិទ្យាសាស្ដ្រនៅមជ្ឈមណ្ឌលបានព្រមានពីរលកស៊ូណាមីក្នុងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក (PTWC) នៅហាវ៉ៃ ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលតាមដានការរញ្ជួយដីនិងគ្រោះថ្នាក់នៃរលកយក្សស៊ូណាមីក្នុងសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកអាចដឹងពីការរញ្ជួយដីភ្លាមៗ ។ ការគណនារបស់គេពីដំបូងគឺថាមានការរញ្ជួយដីដែលមានកំលាំង ៨.០ ដែលជាកំលាំងតិចជាង ១០ដងនៃកំលាំង ៩.០ដែលត្រូវបានកំណត់ក្រោយមក ។ ដោយផ្អែកតាមការគណនានេះការប្រកាសពីដំបូងរបស់គេក្នុងពេល ១៥ នាទីបន្ទាប់ពីមានការរញ្ជួយដី គិតថា “មិនមានការគំរាមកំហែងនៃការបំផ្លិចបំផ្លាញដោយរលកយក្សស៊ូណាមីទេ “ដោយពត៌មាននោះនិយាយយោងទៅរកតំបន់មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ។
អ្នកវិទ្យាសាស្ដ្រនៅ PTWC បន្ទាប់មកបានប្រើវិធីដែលយឺតតែច្បាស់ដើម្បីវាស់ការរញ្ជួយដី ។ ការវាស់នេះបង្ហាញថាមានការរញ្ជួយដែលមានកំលាំង៨.៥ (ដែលមានកំលាំងស្មើនឹង ១ ភាគ ៣ នៃកំលាំង ៩.០)។ ដោយផ្អែកលើការគណនានេះ PTWC បានប្រកាសដំណឹងថ្មីរយៈពេល ១ ម៉ោងនិង ៥នាទី ក្រោយមានការរញ្ជួយដី ដោយប្រកាសពី “លទ្ធភាពនៃការមានរលកយក្ស នៅជិតចំណុចកណ្ដាលនៃកន្លែងមានការរញ្ជួយដី “ពោលគឺនៅក្បែរឆ្នេរនៃកោះស៊ូម៉ាត្រា ។
PTWC មិនអាចដឹងបានទេថាតើមានរលកយក្សស៊ូណាមីនៅក្នុងមហាសមុទ្រឥណ្ឌាឬក៏អត់ទេពីព្រោះមិនមានពោងសំរាប់តាមដានរលកយក្សនេះនៅក្នុងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា ដូចនៅក្នុងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកទេ ។
អ្នកវិទ្យាសាស្ដ្រនៅឯ PTWC ដឹងពីការមានរលកយក្សនេះតែតាមអ៊ិនធ័រណែតទេគឺដឹងដំបូងគេតាមអ៊ិនធ័រណែតរបស់ទីភ្នាក់ងារសារពត៌មាន Reuterដែលបានផ្សាយថាមានស្លាប់មនុស្សចំនួន ១៥០ នាក់នៅប្រទេសសេរីឡាំងកា ។ ពត៌មាននេះត្រូវបានផ្សាយរយៈពេល ៣ ម៉ោងនិង ៤៣ នាទីបន្ទាប់ពីចាប់មានការរញ្ជួយដី ។ ប្រហែលកន្លះម៉ោងក្រោយមកមហាវិទ្យាល័យផ្នែកផែនដីរញ្ជួយនៃសកលវិទ្យាល័យ Harvard បានប្រកាសពីការគណនារបស់ខ្លួនដែលថារញ្ជួយដីនោះមានកំលាំង ៨.៩ ។
បន្ទាប់ពីដឹងថា មានរលកយក្សស៊ូណាមីយ៉ាងធំ PTWC បានខំប្រឹងអស់លទ្ធភាពក្នុងការទាក់ទងជាមួយនឹងអាជ្ញាធម៌នានានៅក្នុងតំបន់មហាសមុទ្រឥណ្ឌាតែមិនមានប្រព័ន្ធដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងសំរាប់ធ្វើការងារនេះពីព្រោះ PTWC គឺសំរាប់តែប្រទេសនៅតំបន់មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកទេ ។ យ៉ាងណាក្ដីដល់ពេលនោះទៅហើយ រលកយក្សស៊ូណាមីបានវាយប្រហាររួចស្រេចទៅហើយទៅលើប្រទេសឥណ្ដូនេស៊ី ថៃ សេរីឡាំងកា និងប្រទេសឥណ្ឌា ។
ចំពោះការលើកឡើងដោយគ្មានភស្ដុតាងថា មូលដ្ឋានយោធាអាមេរិកនៅកោះ Diego Garcia បានគេចផុតពីការខូចខាត ពីព្រោះមូលដ្ឋាននេះបានទទួលការព្រមានជាមុននោះ ការពិតគឺវាយ៉ាងដូច្នេះ ៖
បញ្ជាការដ្ឋានដែនសមុទ្រនិងផ្នែកឧត្ដុនិយមរបស់កងនាវានៅកោះ Diego Garcia បានទទួលដំណឹងដែលផ្ញើរមកអោយដោយ PTWC ពីព្រោះថាជាផ្នែកមួយនៃរចនាសម្ព័ន្ធនៃបញ្ជាការដ្ឋានកងនាវាប្រចាំនៅតំបន់មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ទីតាំងផ្ដល់ការគាំទ្រផ្នែកនាវានៅលើកោះ Diego Garciaជាទំលាប់មកតែងតែទទួលបានការព្រមានបែបនេះជាធម្មតា បើទោះបីជាទីតាំងនេះ ស្ថិតនៅក្នុងមហាសមុទ្រឥណ្ឌាក្ដី ។
មិនមានការខូចខាតធំដុំដល់ទីតាំងនៅ Diego Garcia ទេ តែនេះមិនមែនដោយសារដំណឹងដែលបានទទួលមកពី PTWC ទេ តែដោយសារលក្ខណៈអនុគ្រោះនៃសណ្ឋានដីខ្ពស់ទាបនៅបាតសមុទ្រនិងទីតាំងនៃមូលដ្ឋានយោធាដែលមានថ្មនៅព័ទ្ធជុំវិញនោះ ។ ទីនោះមានជំរៅទឹកជ្រៅរហូតដល់ ៥ គម ។ វាជាកន្លែងមួយក្នុងចំណោមកន្លែងដែលមានទឹកជ្រៅជាងគេនៅក្នុងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា ។ ជំរៅទឹកនិងស្ថានភាពខ្ពស់ទាបនៃដីនៅក្បែរច្រាំងនៅកន្លែងនោះមិនធ្វើអោយមានរលកយក្សពូនឡើងខ្ពស់បានទេ ។ ដូច្នេះនៅកន្លែងនោះរលកស៊ូណាមីគ្រាន់តែមានលក្ខណៈជារលកធំធម្មតាដែលមានកំពស់ប្រមាណមិនដល់ ២ មែត្រផង ។
ទីតាំងយោធាភាគច្រើនរបស់អាមេរិកស្ថិតនៅផ្នែកពាយព្យនៃកន្លែងដែលមានថ្មសមុទ្រដុះព័ន្ធជុំវិញ និងមានរាងដូចក្រចកសេះនោះ ។ រលកស៊ូណាមីដែលទៅពីភាគខាងកើតទៅបោកទៅលើតំបន់ភាគខាងកើតដែលគ្មានមនុស្សរស់នៅនៃកន្លែងរាងដូចក្រចកសេះនោះ ដោយបណ្ដាលអោយមានការដាច់ឆ្នេរខ្លះនិង ការកកកំទេចកំទី តែមិនមានការខូចខាតធំដុំដល់ទីតាំងយោធាទេ ។
អ្នកគាំទ្រធំមួយនៃការចោទប្រកាន់ពី “ការដឹងជាមុន“ គឺលោកសាស្ដ្រាចារ្យជនជាតិកាណាដាម្នាក់ឈ្មោះ Michel Chossudovsky ។ គាត់មានប្រវត្ដិប្រឌិតរឿងដែលមិនត្រឹមត្រូវ ។ ឧទាហរណ៍ ការចោទប្រកាន់ដោយគ្មានភស្ដុតាងមួយក្នុងចំណោមការចោទប្រកាន់ដោយគ្មានភស្ដុតាងជាច្រើនរបស់គាត់គឺថា al Qaeda “គាំទ្រដោយរដ្ឋការលោក Bush “ ។
ចំពោះការនិយាយដោយគ្មានភស្ដុតាងថា រលកយក្សស៊ូណាមីបណ្ដាលមកពីការពិសោធអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនៅក្រោមដី ការពិតគឺមានដូចខាងក្រោមនេះ ៖
- យោងទៅតាមទីភ្នាក់ងារទទួលបន្ទុកផ្នែកបរិយាកាសនិងសមុទ្រ “មិនដែលមានរលកយក្សស៊ូណាមី" ទោះក្នុងកំរិតណាក៏ដោយ ដែលបណ្ដាលមកពីការសាកពិសោធអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនោះទេក្នុងពេលកន្លងមក“ ។
- ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩២ មកសហរដ្ឋអាមេរិកមិនដែលសាកពិសោធអាវុធនុយក្លេអ៊ែរទេ ។
- ការរញ្ជួយដីបណ្ដាលមកពីហេតុផលធម្មជាតិ ការនេះមានរាប់លានឆ្នាំមកហើយ ។