សុន្ទរកថា
សុន្ទរកថារបស់លោកឧបការីរងរដ្ឋមន្ដ្រីការពារប្រទេសអាមេរិក Charles A. Ray នៅនាយកដ្ឋានសារពត៌មាននិងវិទ្យាស្ថានសារគមនាគមន៍កម្ពុជា សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ
ភ្នំពេញ កម្ពុជា
ថ្ងៃទី ១៦ ខែមករា ឆ្នាំ ២០០៧
សូមអគុណចំពោះការស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្ដៅ ។ ខ្ញុំបានទទួលការស្នើសុំអោយនិយាយពីការវិវត្ដន៍នៃទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជានិងសហរដ្ឋអាមេរិក ។ ខ្ញុំសូមទុកការវាយតំលៃស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ននៃទំនាក់ទំនងនេះអោយក្រុមបុគ្គលិកដ៏មានសមត្ថភាពរបស់យើងដែលកំពុងធ្វើការនៅក្នុងប្រទេសស្រាប់ក្រោមការដឹកនាំដ៏ល្អរបស់មិត្ដល្អម្នាក់របស់ខ្ញុំ គឺលោក Joseph Mussomeli ហើយខ្ញុំសូមនិយាយតែអំពីអនាគតវិញ ។
យ៉ាងណាក្ដី ខ្ញុំនឹងមិនធ្វើការទស្សន៍ទាយទេថា តើទៅអនាគតទំនាក់ទំនងរបស់យើងនឹងទៅជាយ៉ាងណានោះទេ ។ ក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជាតិ ក៏ដូចជាទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជនដែរ ការព្យាករណ៍អាចនាំអោយមានគ្រោះថ្នាក់ហើយទាក់ទងនឹងព្រឹត្ដិការណ៍ដែលគេមិនអាចមើលឃើញបាន ។
អ្វីដែលខ្ញុំនឹងនិយាយគឺមានលក្ខណៈផ្សេង ។ ខ្ញុំគិតថាទំនាក់ទំនងទៅអនាគតរបស់យើងអាស្រ័យលើការឆ្លើយតបរបស់យើងម្នាក់ៗនិងការឆ្លើយតបរួមគ្នារបស់យើងទៅលើការកំណត់អត្ថន័យនៃបញ្ហាទាំងឡាយក្នុងសតវត្សនេះ ។
ខ្ញុំនឹងនិយាយពីបញ្ហាទាំងអស់ហ្នឹង ។
នៅពេលដែលខ្ញុំធ្វើជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ខ្ញុំមានការចាប់អារម្មណ៍ទៅលើការធ្វើអោយទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសកម្ពុជានិងសហរដ្ឋអាមេរិកក្លាយទៅជាទំនាក់ទំនងដែលបំរើផលអោយផលប្រយោជន៍ទាំងសងខាង ។ ក្នុងពេលប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះទំនាក់ទំនងនេះមានលក្ខណៈវិជ្ជមាននៅស្ទើរតែគ្រប់វិស័យ តែកន្លងមកវាមិនមែនសុទ្ធតែយ៉ាងដូច្នេះទេ ដូចដែលអស់លោកលោកស្រីប្រហែលជាជ្រាបស្រាប់ហើយ ។
ក្នុងការងាររបស់ខ្ញុំនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះក្នុងរដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិក ខ្ញុំដឹកនាំការខិតខំប្រឹងប្រែងនៅទូទាំងពិភពលោកដើម្បីស្វែងរកអិដ្ឋិធាតុនៃទាហានអាមេរិកដែលបានបាត់ខ្លួនក្នុងសមរភូមិក្នុងគ្រប់សង្គ្រាមទាំងអស់ដោយរាប់ទាំងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ផង ។ ចំពោះប្រទេសកម្ពុជា សង្គ្រាមដែលយើងហៅថា “សង្គ្រាមវៀតណាម“ នោះបានចប់ហើយ តែចំពោះគ្រួសារជាច្រើនរបស់អ្នកនិងរបស់យើង ការឈឺចាប់ពីការបាត់ខ្លួនទាហាននៅតែមាននៅឡើយ ។
ការងារថ្មីនេះមានសារៈសំខាន់សំរាប់រូបខ្ញុំ ដោយសារហេតុផលមួយចំនួន ។ ខ្ញុំធ្លាប់ធ្វើជាទាហានក្នុងសង្គ្រាមវៀតណាម ហើយបានចូលប្រយុទ្ធក្នុងសមរភូមិនៅក្នុងតំបន់ដែលនៅពេលនោះមានឈ្មោះថាវៀតណាមខាងត្បូង ។ ខ្ញុំបានឃើញដោយផ្ទាល់ភ្នែកនូវភាពរន្ធត់នៃសង្គ្រាម ហើយបានចាប់ផ្ដើមយល់ខ្លឹមសារនៃពាក្យថា “ការប្ដេជ្ញាចិត្ដ“ ។ ការប្ដេជ្ញាចិត្ដរបស់ទាហានម្នាក់ចំពោះទាហានម្នាក់ទៀតនិងការប្ដេជ្ញាចិត្ដរបស់ប្រទេសមួយចំពោះទាហាននៃប្រជាជាតិនោះដែលបានស្ម័គ្រចិត្ដចូលប្រឡូកក្នុងគ្រោះថ្នាក់ ។
ខ្ញុំជឿថា ខ្ញុំទទួលបានឱកាសធ្វើការងារនេះដោយសារខ្ញុំមានបទពិសោធន៍ច្រើនទាក់ទងនឹងបញ្ហាក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្មេយ៍ ហើយជាពិសេសការងាររបស់ខ្ញុំនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ។ ខ្ញុំបានដើរតួនាទីមួយក្នុងការបើកទំព័រមួយនៃសៀវភៅប្រវត្ដិសាស្ដ្រដោយបានជួយបង្កើតអោយមានឡើងវិញនូវវត្ដមានការទូតរបស់យើងនៅប្រទេសវៀតណាមក្នុងនាមជាអគ្គកុងស៊ុលដំបូងគេរបស់អាមេរិកប្រចាំនៅក្នុងទីក្រុងហូជីម៉ិញ ។
នៅពេលធ្វើជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំនៅកម្ពុជាពីឆ្នាំ ២០០២ ដល់ឆ្នាំ ២០០៥ ខ្ញុំបានមើលឃើញផ្ទាល់នឹងភ្នែកនូវកិច្ចសហប្រតិបត្ដិការគ្នារវាងរដ្ឋាភិបាលរបស់កម្ពុជាជាមួយនឹងក្រុមស្វែងរកឈ្លើយសឹកនិងយុទ្ធជនបាត់ខ្លួនក្នុងសង្គ្រាមរបស់យើង ។ នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ក្រុមរបស់យើងបានធ្វើការស្រាវជ្រាវតាមរយៈឯកសារ និង តាមភូមិដ្ឋាននានាដោយខិតខំស្វែងយល់លំអិតលើតំរុយដែលអាចនាំដល់ការរកឃើញកន្លែងយន្ដហោះធ្លាក់ឬកន្លែងកប់ខ្មោច ។
បន្ទាប់ពីធ្វើការស្រាវជ្រាវបែបនេះហើយ ក្រុមអ្នកឯកទេសមួយក្រុមទៀតដែលរួមមានផងដែរនូវអ្នកបូរាណវិទ្យាឬនរវិទូផ្នែកកោសល្យវិច័យ នឹងមកគាស់កកាយទីតាំងនោះដើម្បីរកមើលអិដ្ឋិធាតុ ។ ការពិភាក្សាគ្នានិងការកំណត់ពេលវេលាអស់ជាច្រើនខែជាមួយប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះ បាននាំទៅដល់ប្រតិបត្ដិការរុករកនិមួយៗ ។ នៅប្រទេសកម្ពុជាការសហប្រតិបត្ដិការនិងការគាំទ្រមានភាពវិជ្ជមានមែនទែន ។ ពលរដ្ឋរបស់លោក-អ្នក ប្រធានភូមិរបស់លោក-អ្នក អ្នកដឹកនាំប្រទេសរបស់អ្នកសុទ្ធតែមានការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងចំពោះការខិតខំរបស់យើងក្នុងឆ្នាំមុនៗកន្លងទៅ ។ ខ្ញុំមិនមានកង្វល់អ្វីទៅលើទំនាក់ទំនងរបស់យើងទេនៅក្នុងវិស័យនេះឬទៅលើកិច្ចសហប្រតិបត្ដិការជាបន្ដរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ។
ជាការពិត យើងបានលើកយកកិច្ចសហប្រតិបត្ដិការជាមួយប្រទេសកម្ពុជាធ្វើជាគំរូបង្ហាញដល់ប្រទេសដទៃទាំងអស់ដែលយើងធ្វើការជាមួយនៅលើវិស័យនោះដោយយើងបាននិយាយជាសាមញ្ញប្រាប់គេពីប្រទេសកម្ពុជាថា “ចូរធ្វើតាមគំរូរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ។ ប្រជាជនកម្ពុជាបានធ្វើជាគំរូមួយយ៉ាងល្អប្រពៃ“ ។ ដោយចង្អុលទៅលក្ខណៈមនុស្សធម៌នៃបេសកកម្មនេះ ខ្ញុំត្រូវតែនិយាយថា ជារួមកិច្ចសហប្រតិបត្ដិការនេះជួយកំណត់ទំនាក់ទំនងទៅអនាគតរវាងប្រទេសយើងទាំងពីរ ។
យូរៗម្ដង យើងអញ្ជើញថ្នាក់ដឹកនាំដទៃទៀតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍អោយមកជួបជុំគ្នាដើម្បីពិនិត្យមើលដំណើរជឿនលឿនទៅមុខនៃបេសកកម្មនេះ ។ ការប្រជុំបែបនេះមានធ្វើម្ដងរួចហើយនៅខេត្ដសៀមរាបក្នុងឆ្នាំ ២០០៤ ដែលនៅពេលនោះយើងមានកិត្ដិយសដោយសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ដ្រី ហ៊ុន សែនបានទៅថ្លែងសុន្ទករថាក្នុងសន្និសីទរបស់យើងនោះស្ដីពីសារៈសំខាន់នៃបេសកកម្មរបស់យើងចំពោះតំបន់ទាំងមូលមិនមែនតែចំពោះប្រទេសកម្ពុជានោះទេ ។ សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ដ្រីបានធ្វើការកត់សំគាល់ថាបេសកកម្មក្នុងការស្វែងរកអិដ្ឋិធាតុទាហានអាមេរិកបានផ្ដល់ឱកាសថ្មីៗសំរាប់ធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្ដិការគ្នារវាងប្រទេសវៀតណាម ឡាវ និង កម្ពុជា ។
បញ្ហាមួយក្នុងចំណោមបញ្ហាដែលយើងនៅតែប្រឈមមុខជាមួយគឺការចាំបាច់ដែលក្រុមអ្នករុករករួមគ្នារបស់យើងត្រូវធ្វើដំណើរចុះឡើងឆ្លងកាត់ព្រំដែននៃប្រទេសទាំងបីនេះ ។ នៅពេលអ្នកឯកទេសរបស់យើងធ្វើការពិនិត្យតាមដានតំរុយណាមួយ វាចាំបាច់ណាស់ដែលយើងអាចឆ្លងព្រំដែនទៅមកបានដោយស្រួលដើម្បីកុំអោយបាត់តំរុយនិងសាក្សីសំខាន់ៗ ។ នៅពេលជួបនឹងច្បាប់ទំលាប់តឹងតែងក្នុងការឆ្លងកាត់ព្រំដែន ការស្រាវជ្រាវរបស់យើងច្រើនតែត្រូវអាក់ខានរាប់ខែ ឬយូរជាងនេះផងក្នុងពេលការពិភាក្សាកំពុងដំណើរការទៅមុខ ។ ការពន្យាពេលបែបនេះប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ដំណើរទៅមុខនៃករណីមួយៗ ហើយពិសេសចំពោះគ្រួសារដែលកំពុងតែរង់ចាំនិងសង្ឃឹមថានឹងបានទទួលចំលើយស្ដីពីអ្នកជាទីស្រឡាញ់របស់គេដែលកំពុងតែបាត់ខ្លួននោះ។
ខ្ញុំត្រូវនិយាយថា មន្ដ្រីកម្ពុជាយល់ច្បាស់ថា ទោះបីជាការឆ្លងកាត់ព្រំដែនគឺជា
បញ្ហានៃការគ្រប់គ្រង និងអធិបតេយ្យភាពក្ដី តែពួកគេក៏បានបង្ហាញអោយឃើញថា
បញ្ហាអស់នេះមិនគួរប៉ះពាល់ដល់បេសកកម្ម មនុស្សធម៌ទេ ។ ជាថ្មីម្ដងទៀត
ខ្ញុំសូមនិយាយថា ប្រទេសកម្ពុជាគឺជាគំរូមួយសំរាប់ប្រទេសដទៃទៀតនៅក្នុង តំបន់ នេះ
ហើយពលរដ្ឋអាមេរិកក៏មើលឃើញយ៉ាងដូច្នេះដែរ ។
ពិតមែនតែប្រទេសកម្ពុជាបានគាំទ្រការរុករកអិដ្ឋិធាតុនៃទាហ៊ានអាមេរិក
និង គាំទ្របញ្ហាទាក់ទង នឹងរឿងអស់នេះ ដូចជាការឆ្លងកាត់ព្រំដែន តែទំនាក់ទំនងរបស់
ប្រទេសកម្ពុជាជាមួួយនឹងសហរដ្ឋអាមេរិកក៏ អាស្រ័យផ់ងដែរលើរឿងថា តើប្រទេសនេះ
សំរេចថានឹងធ្វើយ៉ាងដូចម្ដេច ក្នុងការពិនិត្យដោះស្រាយបបញ្ហា ដទៃៗទៀត ។
ការដែលប្រទេសកម្ពុជាស្ថិតនៅចំកណ្ដាលនៃតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលមាន
សេដ្ឋកិច្ចរីកលូតលាស់ យ៉ាងលឿន ធ្វើអោយប្រទេសកម្ពុជាស្ថិតនៅក្នុងតំបន់
ដែលមានសារៈសំខាន់ចំពោះសហរដ្ឋអាមេរិក ។ ប្រទេសថៃនិងវៀតណាម
ដែលជាប្រទេសក្បែរខាងកម្ពុជា កំពុងមានសេដ្ឋកិច្ចលូតលាស់ខ្លាំងក្លារួចទៅហើយ ។
ប្រទេសកម្ពុជាក៏មានសក្ដានុពលអាចធ្វើដូចប្រទេសទាំងពីរនេះបានដែរ ។
ប្រទេសកម្ពុជាកំពុងតែប្រមើលមើលទៅតួនាទីរបស់ខ្លួនក្នុងពេលអនាគត
ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច ជាតិនិងអន្ដរជាតិ ។ សមាគមប្រជាជាតិនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍
ឬអាស៊ាន ដែលមានប្រទេសកម្ពុជា ថៃនិងវៀត ណាមជាសមាជិកផងដែរនោះ
បានក្លាយទៅជាកំលាំងសេដ្ឋកិច្ចមួយយ៉ាងខ្លាំង ។ ជាមួយនឹងប្រជាជនជាង ៥០០
លាននាក់និងសេដ្ឋកិច្ចរួមមានទំហ៊ំទឹកប្រាក់ជិត ៧៥០ ពាន់លានដុល្លា សមាគមនេះ
គឺជាក្បាលម៉ាស៊ីន មួយយ៉ាងខ្លាំងសំរាប់ពាណិជ្ជកម្មនិងការរីកដុះដាល ។
មានឱកាសដទៃជាច្រើនទៀតសំរាប់កម្ពុជា ក្នុងពេលដែលប្រទេសនេះសំលឹង
ទៅរកអនាគតមួយ ក្នុងសហគមន៍ប្រជាជាតិពិភពលោក ។
កម្ពុជាត្រូវបានអញ្ជើញអោយចូលរួមក្នុងអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក ។
ការចូលជាសមាជិកអង្គ ការនេះតំរូវអោយមានការ កែទំរង់យ៉ាងច្រើនតាមលក្ខណៈ
ដែលកម្ពុជាធ្វើពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្លួន ។ កម្ពុជាត្រូវ តែ ធ្វើការកែទំរង់ដើម្បីទាក់ទាញវិ
និយោគទុន ហើយអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកនឹងផ្ដល់នូវក្របខ័ណ្ឌ ដែល នាំអោយអ្នក
វិនិយោគអាចវាយតំលៃបរិយាកាសសំរាប់ធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយកម្ពុជាបាន ។
នៅពេលដែលប្រទេសកម្ពុជាដើរតាមទិសនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងមាន
ឱកាសពិសេសក្នុងការជួយ កំណត់ទំរង់រូបរាងនៃការអភិវឌ្ឍន៍រួម ជួយបង្កើតទីផ្សាបើកចំហ
ប្រកបដោយការគោរពដល់សិទ្ធិមនុស្សនិង និតិរដ្ឋ ។ រដ្ឋាភិបាលដែលមានប្រជាធិបតេយ្យ
តំណាងអោយប្រជាជន និងមានតំលាភាពគឺជាគន្លឹះកំណត់ ជោគជ័យសំរាប់កម្ពុជានៅ
លើឆាកអន្ដរជាតិ ។ បើគ្មានរដ្ឋាភិបាលបែបនោះទេ វានឹងមិនមានជោគជ័យទេ តែបើ
មានដូច្នេះវិញ នោះអនាគតរបស់អ្នកអាចនិយាយបានថា នឹងមិនមានព្រំដែនកំណត់ឡើយ ។
ខ្ញុំសូមលើកឧទាហរណ៍មួយនៃការប្រឹងប្រែងរួមគ្នាមួយដែលផ្ដល់ផល
ប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើនដល់ ប្រទេសទាំងពីរ ។ ប្រហែល ៦ ឆ្នាំមុន សហរដ្ឋអាមេរិកបាន
ចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងវាយនភណ្ឌជា មួួយកម្ពុជា ។
លក្ខខ័ណ្ឌនៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងនោះមិនស្មុគស្មាញទេ ។ កម្ពុជាអាចនាំទំនិញចេញទៅទីផ្សា
សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងចំនួនកំណត់ បើកម្ពុជាគោរពបទដ្ឋានការងារអន្ដរជាតិសំខាន់ៗ
ចំនួនបួន ។ បទដ្ឋានទាំង បួននេះគឺ (១) ការមិនមានប្រើពលកម្មកុមារ (២)ការមិនមាន
ការបង្ខិតបង្ខំអោយធ្វើពលកម្ម (៣) ការមិន មានការរើសអើង និង (៤) សិទ្ធិក្នុង
ការជួបប្រជុំគ្នា ។ ជាទូទៅនៅក្នុងពិភពលោក បទដ្ឋានទាំងបួននេះគឺជា សិទ្ធិមនុស្សជា
មូលដ្ឋានទៅហើយ តែវាជាសិទ្ធិដែលគេច្រើនតែគេគោរពចុងក្រោយគេតែប៉ុណ្ណោះ
ក្នុងចំណោម ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ។
លទ្ធផលនៃកិច្ចព្រមព្រៀងវាយនភណ្ឌដ៏សាមញ្ញមួយនេះគឺធំធេង ។ រោងចក្រ
កាត់ដេរកើនចំនួន ១០ ដងនៅកម្ពុជា ដោយផ្ដល់ការងារថ្មីចំនួន ២ សែន ៥ ម៉ឺន
ដល់ប្រជាជនកម្ពុជា ។ ទាំងនេះគឺជាការងារល្អដែល ផ្ដល់ចំណូលទៀងទាត់
ហើយចំណូលនេះបានធ្លាក់ដល់ភូមិតូចៗនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ប្រហែលបានធ្លាក់
ដល់គ្រួសារជាច្រើនរបស់លោកអ្នកផង ។ មានការត្រួតពិនិត្យតាមដានជាអន្ដរជាតិ
ដើម្បីបញ្ជាក់អោយច្បាស់ ថា សិទ្ធិទាំងនេះនៅតែត្រូវបានគោរព ហើយនិតិរដ្ឋត្រូវបាន
គេលើកកំពស់។ មានការចាប់ផ្ដើមនៃចលនា កម្មករឯករាជ្យ ។ ពីមុនមក មិនដែលមាន
សហជីពសេរីទេ ។
រយៈពេល ៤ ឆ្នាំក្រោយការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងខាងលើនេះ
សំលៀកបំពាក់នាំចេញ សរុបមានតំលៃជាង ១ ភាគ ៣ នៃផលិតផលសរុបក្នុងស្រុក
របស់ប្រទេសកម្ពុជា ។ អ្វីដែលគួរភ្ញាក់ផ្អើលជាង នេះទៀតនោះគឺថា សំលៀកបំពាក់
នាំចេញត្រូវជាជាង ៩០% នៃទំនិញនាំចេញសរុបរបស់ប្រទេសកម្ពុជាក្នុង ប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ ។
មុនពេលមានកិច្ចព្រមព្រៀងពិសេសនេះជាមួយនឹងសហរដ្ឋអាមេរិក វិស័យកាត់ដេរនៅ
កម្ពុជាមានរោចក្រតែជាង ១០ តែប៉ុណ្ណោះ ។ សព្វថ្ងៃនេះ កម្ពុជាមានជាង ២០០ រោងចក្រ ។
រោងចក្រទាំង ២០០ នេះផ្ដល់ប្រាក់ខែរាប់លានដុល្លាក្នុងមួយខែៗ មិនត្រឹមតែ
សំរាប់ទ្រទ្រង់កម្មករ ខ្លួនគេតែប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងជួយទ្រទ្រង់ដល់គ្រួសារ ការងារស្រែចំការ
និង មុខជំនួញរបស់គេផងដែរ ។ ជោគជ័យនៃគោលនយោបាយនេះដែលគិតគូរ
ដល់ផ្នែកសង្គមកិច្ច នៅកម្ពុជាអាចយកធ្វើជាមេរៀន សំរាប់ធ្វើការអភិវឌ្ឍន៍ដទៃទៀតលើ
មុខជំនួញនៅកម្ពុជានិងទូទាំងទ្វីបអាស៊ី ។ ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដទៃ ទៀតកំពុងតែ
សិក្សាពីទំនាក់ទំនងរវាងពាណិជ្ជកម្មនិងពលកម្ម ដោយកំណត់យកធ្វើជាផ្លូវសំរាប់ដើរ
ឆ្ពោះទៅ រកជោគជ័យផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមកិច្ច ក្នុងពិភពលោកមួយ ដែលមាន
ការប្រកួតប្រជែង គ្នាកាន់តែច្រើន ។ យើងអាចមើលឃើញថា ឧទាហរណ៍នេះ
មានលក្ខណៈអស្ចារ្យសំរាប់ប្រទេសកម្ពុជា តែក៏មានចំណុចដទៃៗ ទៀត ដែលមាន
ផលប៉ះពាល់ ដោយផ្ទាល់ទៅលើជីវិតរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋអាមេរិក ។
យើងមិនអាចនៅទ្រាំឈរមើលនឹងអត់អោនអោយបណ្ដារដ្ឋដែលបរាជ័យ
បានតទៅទៀតឡើយ។ ប្រទេសកម្ពុជាបានដើរតួនាទីមិនលេចធ្លោទេ តែជាតួនាទី
មានសារៈ សំខាន់ក្នុងសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងភេរវកម្ម ។ យើងត្រូវតែធ្វើការខិតខំគ្រប់
បែបយ៉ាង ដើម្បីធ្វើអោយកម្ពុជាមានជោគជ័យ ហើយមិនក្លាយទៅជាទីជំរក សុវត្ថិភាព
សំរាប់ភេរវករ អាវុធ និងការផ្ដល់ហិរញ្ញវត្ថុដល់ភេរវករ ។ កម្ពុជា បានចាប់ជនសង្ស័យជាភេរវករ
ដែលគេបានស្គាល់ និងបានបង្កើនការត្រួតពិនិត្យព្រំដែនរបស់ខ្លួន ដោយមានការជួយ
ពីសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយ បានក្លាយជាប្រទេសទី ១ ដែលបានបំផ្លាញកាំជ្រួចបាញ់
លើស្មាពីដីទៅអាកាសអស់ពីឃ្លាំងរបស់ខ្លួន ។
វាជាការផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ជាតិរបស់យើងផងដែរ ក្នុងការជួយរារាំងមិន
អោយប្រទេសកម្ពុជាក្លាយ ជាច្រកផ្លូវ សំរាប់រត់ពន្ធមនុស្សនិងគ្រឿងញៀន ។ កម្ពុជាបានក្លាយ
ជាសម្ព័ន្ធមិត្ដដ៏មានតំលៃមួយក្នុងការចាប់ ជនល្មើសផ្លូវភេទ និងជនប្រព្រឹត្ដអាណាចារលើកុមារ ។
កិច្ចសហប្រតិបត្ដិការគ្នារវាងអាជ្ញាធរអាមេរិកនិង អាជ្ញាធរកម្ពុជា ក្នុងការពង្រឹងការអនុវត្ដ
ច្បាប់ថ្មីរបស់អាមេរិកក្នុងរឿងនេះ មានលក្ខណៈល្អប្រសើរណាស់ ។
ពិតមែនតែពលរដ្ឋអាមេរិកខ្លះ មិនដឹងច្រើនពីប្រវត្ដិសាស្ដ្រនិងវប្បធម៌ដ៏សំបូរណ៍
បែបរបស់កម្ពុជាក្ដី តែពួកគេក៏គោរពតាមគោលសីលធម៌រួមដែរ ។ មានចំណុចខ្លះក្នុង
ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរបស់យើងដែលពលរដ្ឋ សាមញ្ញជាច្រើននៅអាមេរិក ហើយ និង
រដ្ឋាភិបាលរបស់យើងចាត់ទុកថាមានសារៈសំខាន់ចាំបាច់សំរាប់ធ្វើ អោយទំនាក់ទំនង
មួយមានភាពវិជ្ជមានៈ ការចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងអំពើភេរវកម្ម ការរត់ពន្ធថ្នាំ ញៀន
ការជួញដូរមនុស្សនិងអំពើអាណាចារលើកុមារ ។ រដ្ឋាភិបាលមួួយដែលមានតំលាភាពនិង
ស្ថេរភាព ដែលគោរពនិងការពារសិទ្ធិពលរដ្ឋខ្លួន ។ រដ្ឋាភិបាលមួយ ដែលមានការអើពើ នឹង
សេចក្ដីត្រូវការលើការកែទំរង់ ។ រដ្ឋាភិបាលមួយដែលយល់និងគាំទ្របេសកកម្មរបស់អាមេរិក
ក្នុងការស្វែងរកទាហ៊ានបាត់ខ្លួនរបស់ខ្លួននៅ ក្នុងសម័យសង្គ្រាម ។
អនាគតនៃប្រទេសកម្ពុជាអាចភ្លឺស្វាងនិងប្រកបដោយវិបុលសុខ ។ គឺមនុស្សក្នុង
ជំនាន់អ្នកទាំងអស់ គ្នានេះហើយដែលអាចរួមចំណែកបានច្រើនដើម្បីធ្វើអោយមាន
អនាគតបែបនេះ ពីព្រោះលោកអ្នកជាអ្នក ដែលត្រូវទទួលផលច្រើនពីលទ្ធផលនៃ
អនាគតបែបនេះ ។ រដ្ឋាភិបាលនិងប្រជាជនអាមេរិកនឹងបន្ដរក្សាមិត្ដ ភាពនិងការគាំទ្រ
ក្នុងពេលដែលអ្នកធ្វើដំណើរទៅមុខ ។
សូមអរគុណ