សុន្ទរកថា
សុន្ទរកថារបស់លោកស្រីឯកអគ្គរដ្ឋទូត ឃែរ៉ូល រ៉តលី ក្នុងទិវាឯករាជ្យ៤ កក្កដា
ស្ថានទូតអាមេរិក ភ្នំពេញ
ថ្ងៃទី ៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៩
ឯកឧត្ដម ទៀ បាញ់ ជាទីគោរព !
ភ្ញៀវកិត្ដិយស លោក លោកស្រី ជាទីមេត្រី !
យើងមានវត្ដមាននៅទីនេះនារាត្រីនេះ ដើម្បីប្រារព្ឋថ្ងៃកំណើតនៃសហរដ្ឋអាមេរិក និងដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំនាក់ទំនងដ៏រ៉ឹងមាំ រវាងប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យមួយដ៏ចំណាស់បំផុត ជាមួយប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យមួយដ៏ក្មេងខ្ចី បំផុតក្នុងពិភពលោក។
កាលណោះ លោកប្រធានាធិបតី ហ្វ្រេងគ្លីន ឌីឡាណូ រ៉ូសឺវែលថ៍ (Franklin Delano Roosevelt) បាន មានប្រសាសន៍ថា “សេរីភាពមិនអាចត្រូវបានគេអោយយើងទេ។ យើងត្រូវដណ្ដើមយកសេរីភាព”។ អស់រយៈពេល ២៣៣ឆ្នាំ កន្លងមកនេះ កុលបុត្រនិងកុលធីតាទាំងឡាយ នៃបដិវត្ដន៍អាមេរិកសំរេចដណ្ដើមយកបានសេរីភាពនោះ
ឯង។ ក៏ប៉ុន្ដែ ជ័យជំនះនាពេលអនាគតរបស់យើងមិនត្រូវបានធានាឡើយ ហើយបច្ចុប្បន្ននេះ មនុស្សតិចតួចណាស់ចងចាំនូវអ្វីដែលជាភាពមិនប្រាកដប្រជានាពេលដំបូងនោះ។ សំរាប់អ្នកដែលបានបន្ដការប្រយុទ្ឋដើម្បីឯករាជ្យ ឆ្នាំ១៧៧៦ ជាឆ្នាំដែលយើងប្រារព្ឋ ថាជាកំណើតនៃប្រទេសជាតិយើង ជាឆ្នាំនៃការប្រកាសឯករាជ្យរបស់យើង និង ជាឆ្នាំមួយនៃជោគជ័យតិចតួចណាស់ ការទទួលរងទុក្ខវេទនា ជំងឺដង្កាត់ សេចក្ដីស្រេកឃ្លាន ការរត់ចោលជួរ ភាពកំសាក ការខកបំណង បរាជ័យ ការបាក់ទឹកចិត្ដដ៏ធ្ងន់ធ្ងរយ៉ាងខ្លាំង និងសេចក្ដីភ័យខ្លាច។ ទោះជាយ៉ាងណាក្ដី សំរាប់ បិតាស្ថាបនិករបស់យើង វាក៏ជាពេលវេលាមួយនៃភាពអង់អាចក្លាហានដ៏អស្ចារ្យ និងភក្ដីភាពដ៏ស្មោះស្ម័គ្រ ចំពោះប្រទេសជាតិ។ ពេលដែលយើងបានប្រកាសឯករាជ្យរបស់យើង ការយល់ឃើញ ដែលត្រូវបានពិពណ៌នាដោយលោក ថូម៉ាស់ ជេសហ្វឺសុន (Thomas Jefferson) ថាជាភាពជាក់ស្ដែង ហើយដែលបានពោលថា “មនុស្សគ្រប់រូបត្រូវបាន បង្កើតមកមានភាពស្មើគ្នា និងមានសិទ្ឋិមិនអាចកាត់ផ្ដាច់ចេញបាន នូវការរស់រានមានជីវិត សេរីភាព និងការស្វែងរក សុភមង្គល” គឺគ្រាន់តែជាគំនិតមួយប៉ុណ្ណោះ។ នៅឆ្នាំ១៧៧៦ យើងពុំមានកងទ័ពពិតប្រាកដ ឬមធ្យោបាយដទៃទៀត ដើម្បីគាំទ្រគំនិតនេះទេ។ បណ្ដាមេដឹកនាំយើងបានរៀនដឹកនាំ និងបានរៀនគ្រប់គ្រង ព្រមពេលជាមួយគ្នានោះដែរ ពួកគេបានរៀនស្វែងយល់ និងជឿជាក់លើឆន្ទៈរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។ ដោយសារពួកគេនោះហើយ ដែលយើងមាន លទ្ឋភាពអាចឈរនៅទីនេះនាថ្ងៃនេះ និងមានមោទនភាពចំពោះលទ្ឋិប្រជាធិបតេយ្យនិងសេរីភាពរបស់យើង។ បំណុល ដែលយើងជំពាក់ចំពោះបុរសនិងស្ដ្រីដ៏អង់អាចក្លាហានទាំងនោះ គឺការបន្ដការតស៊ូដើម្បីធ្វើអោយសុក្រិតនូវលទ្ឋិប្រជាធិបតេយ្យរបស់យើង ពីព្រោះលទ្ឋិប្រជាធិបតេយ្យ គឺជាប្រព័ន្ឋដកដង្ហើមរស់ដែលត្រូវផ្សាំខ្លួន និងវិវត្ដជាប្រចាំក្នុងការ ឆ្លើយតបចំពោះការប្រឈមថ្មីៗដែលបុព្វបុរសយើងពុំបានគិតទុកជាមុន។
ថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជាបានជួបប្រទះនឹងបញ្ហាប្រឈមនានាតាមមាគ៌ាឆ្ពោះទៅកាន់លទ្ឋិប្រជាធិបតេយ្យ។ ទោះជាមានឧបសគ្គនៅតាមផ្លូវទៅមុខក៏ដោយ វឌ្ឍនភាពទាំងអស់ស្ថិតនៅតាមទិសជាវិជ្ជមាន។ យើងមានការលើកទឹកចិត្ដ ដែលបានឃើញវឌ្ឍនភាពបែបនេះនៅក្នុងប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យដ៏ក្មេងខ្ចីនេះ។
ពីឆ្នាំ១៧៧៦ តរៀងមក បណ្ដាមេដឹកនាំយើងក៏បានប្រឈមនឹងការជ្រើសរើសនិងសំណួរពិបាកៗជាបន្ដបន្ទាប់ ក្នុងការការពារថែរក្សាសេរីភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋព្រមទាំងថែរក្សានីតិរដ្ឋនិងគោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យ។ ជាភ័ពសំណាងល្អសំរាប់យើង បុរសនិងស្ដ្រីដែលបានរស់នៅក្នុងបណ្ដាឆ្នាំដែលបានបង្កើតលទ្ឋិប្រជាធិបតេយ្យរបស់យើង មានអត្ដចរិតម៉ឺងម៉ាត់ និងបានយល់ឃើញថាសកម្មភាពនានារបស់ពួកគេនឹងមានលទ្ឋផលដ៏សំខាន់សំរាប់អនាគតនៃប្រទេសជាតិយើង។ ពួកគេក៏បានយល់ឃើញផងដែរថា អន្ដរកាលនិងការផ្លាស់ប្ដូរ គឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃដំណើរការនយោបាយ ទោះជាការងារទាំងនោះអាចជាការលំបាកក៏ដោយ ក៏កិច្ចការនោះត្រូវបានទទួលយក នៅពេលដែលវាឆ្លុះបញ្ចាំង ពីឆន្ទៈរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។
ជាថ្មីម្ដងទៀត នៅក្នុងប្រទេសខ្ញុំផ្ទាល់ យើងកំពុងស្ថិតក្នុងការផ្លាស់ប្ដូរ ដែលជាការផ្លាស់ប្ដូរនាំមកដោយ លោកប្រធានាធិបតីថ្មីរបស់យើង បារ៉ាក់ អូបាម៉ា (Barack Obama)។ លោកប្រធានាធិបតី បាននាំមកនូវសារនៃ ក្ដីសង្ឃឹម ដោយបានធ្វើការសន្យានូវការចាប់ផ្ដើមថ្មីមួយសំរាប់ប្រទេសជាតិយើងនិងសំរាប់ទំនាក់ទំនងនៃប្រទេសយើងជាមួយពិភពលោក។ ខ្ញុំជឿជាក់ថាលោកប្រធានាធិបតីកំពុងធ្វើតាមការសន្យានោះរួចជាស្រេច។ ទំនាក់ទំនងដែល កំពុងវិវត្ដទៅមុខរបស់យើងជាមួយកម្ពុជា គឺជាឧទាហរណ៍ល្អមួយដែលអាចសំរេចបានកាលបើយើងធ្វើអ្វីដូចដែលលោកប្រធានាធិបតី និងលោកស្រីរដ្ឋមន្ដ្រី គ្លីនតុន (Clinton) បានជំរុញយើងអោយស្ដាប់និងធ្វើទំនាក់ទំនងជាមួយ បណ្ដាដៃគូរបស់យើង។
នារាត្រីនេះ នៅពេលយើងប្រារព្ឋទិវាឯករាជ្យអាមេរិក ខ្ញុំសូមអញ្ជើញលើកកែវឡើង។ ខ្ញុំសូមអញ្ជើញ ភ្ញៀវកិត្ដិយសទាំងអស់ចូលរួមជាមួយខ្ញុំមេត្ដាលើកកែវឡើង ដើម្បីប្រសិទ្ឋិពរជ័យព្រះសុខភាពល្អបរិបូរណ៍ថ្វាយព្រះករុណាព្រះមហាក្សត្រ នរោត្ដម សីហមុនី ព្រះករុណាព្រះវររាជបិតា និងព្រះមហាក្សត្រីយ៍ព្រះវររាជមាតា និង ដើម្បីចំណងមិត្ដភាពដ៏ជិតស្និទ្ឋ និងកិច្ចសហប្រតិបត្ដិការយ៉ាងសកម្មរវាងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ព្រមទាំងវិបុលភាពនៃប្រជាជនយើងទាំងពីរប្រទេស។
ឯកអគ្គរដ្ឋទូត
ដំណឹងថ្មី
សេចក្តីប្រកាសពត៌មាន
សុន្ទរកថា
