ថែរក្សាបរិស្ថាន៖ បញ្ហាកង្វល់នៃទឹកដប
សរសេរដោយ Ronit Gerard
|
ដបទឹកសុទ្ធបែបនេះ មានតែមួយ ប៉ុណ្ណោះក្នុង ចំណោម ប្រាំដែលត្រូវបានគេដាក់ទឹក ប្រើឡើងវិញ។ បួនទៀតត្រូវបានបោះ ចោលក្នុង សំរាម។ រូបពង្រីក |
ក្នុងរយៈពេលចន្លោះពីឆ្នាំ ១៩៩៧ និង ២០០៥ ការប្រើប្រាស់ទឹកដបមានកំណើនលើសទ្វេដង ដោយឡើងដល់ ១៨២ ពាន់លានលីត្រ។ ក្នុងឆ្នាំ ២០០៧ ទឹកដបមានបរិមាណដល់ ២០៦ ពាន់លានលីត្រ។ បើផ្អែកតាមតួលេខក្នុងរបាយការណ៍ស្តីពីទឹកដបក្នុងពិភពលោករបស់អង្គការ Zenith International’s CY2008 រួមជាមួយការតាមដានជាបន្តលើឧស្សាហកម្មទឹកដប ពីប្រទេសមួយទៅប្រទេសមួយ របាយការណ៍ទស្សន៍ទាយថា បរិមាណទឹកដបប្រើប្រាស់ក្នុងពិភពលោកនឹងកើនឡើង ៣២% ទៀត គឺដល់ ២៧២ ពាន់លានលីត្រក្នុងឆ្នាំ ២០១២។
ការទាញយកទឹកមួយដបពីក្នុងទូទឹកកក នៅពេលយើងចេញពីទៅក្រៅផ្ទះ ដោយយកដែលប្រើហើយចោល ជាជាងប្រើទឹកពីក្បាលរ៉ូប៊ីណេក្នុងការិយាល័យ ឬពីប្រដាប់ច្រោះតាមគ្រួសារ ដែលជាការងាយសោះនោះ មើលទៅហាក់ដូចជាស្រួល តែគេត្រូវបង់ការចំណាយ៖
ផលប៉ះពាល់បរិស្ថាននៃដប
ឥន្ធនៈផូស៊ីលត្រូវបានយកមកប្រើសំរាប់ធ្វើរបស់ដាក់ទឹក។ ជ័រដែលគេប្រើច្រើនជាងគេសំរាប់ធ្វើដបដាក់ទឹកគឺ Polyethylene terephthalate (PET) ដែលធ្វើពីប្រេងឆៅ។ ការធ្វើដបសំរាប់បំពេញតំរូវការទឹកដបក្នុងពិភពលោក ត្រូវចំណាយប្រេងជាង ៨៤ លានធុង (បារ៉ែល) ក្នុងមួយឆ្នាំៗ ។ បរិមាណប្រេងនេះអាចប្រើគ្រប់សំរាប់ឡានជិត ៥ លានគ្រឿងក្នុងមួយឆ្នាំ។ នៅទូទាំងពិភពលោក គេប្រើជ័រប្រមាណ 2,7 លានតោនសំរាប់ធ្វើដបដាក់ទឹក ក្នុងមួយឆ្នាំៗ។
ដើម្បីផលិតទឹកដបមួយលីត្រ គេត្រូវការទឹកចំនួន ៣ លីត្រ។ ក្រៅពីបរិមាណដបជ័រដែលគេផលិតក្នុងមួយឆ្នាំៗ ថាមពលដែលត្រូវប្រើសំរាប់ផលិតនិងដឹកជញ្ជូនដបទាំងនេះទៅកាន់ទីផ្សារ ក៏ត្រូវស៊ីប្រេងឥន្ធនៈដែលមានបរិមាណកំណត់ស្រាប់នោះ គួរសមដែរ។ ទឹកមានទំងន់ធ្ងន់ ដូច្នេះឡានមិនអាចដឹកពេញបានទេ។ ទឹកដបត្រូវការដឹកឆ្ងាយតាមនាវានិងឡានធំ ដែលជាការនាំអោយអស់ប្រេងច្រើន ដើម្បីបានទឹកមកអោយអ្នកបរិភោគ។
៩៤% នៃទឹកដបដែលលក់នៅសហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវបានផលិតក្នុងស្រុក តែមានជនជាតិអាមេរិកជាច្រើនយកទឹកមកពីប្រទេសហ្វីជី ដែលស្ថិតនៅចំងាយ ៩០០០ គម និងកន្លែងឆ្ងាយៗដទៃទៀត ដើម្បីបំពេញតំរូវការលើអ្វីដែលគេហៅថា “ទឹកដបហ៊ឺហាប្លែក” ។
ពេលទឹកត្រូវបានប្រើអស់ហើយ ដបទឹកត្រូវបានបោះចោល។ ដបទឹកភាគច្រើនធ្វើពីជ័រដែលគេអាចកែច្នៃយកទៅប្រើវិញបាន តែមានតែដបមួយតែប៉ុណ្ណោះក្នុងចំណោមដបចំនួន ៥ ដែលគេយកទៅកែច្នៃប្រើវិញ ដោយដបឯទៀតត្រូវបានគេបោះចោលនៅកន្លែងចោលសំរាម។
សុខភាពនិងសេដ្ឋកិច្ច
ពិតណាស់ថា ទឹកបរិភោគដែលស្អាតនិងមានតំលៃសមរម្យ មានសារៈសំខាន់ចាំបាច់ដល់សុខភាពរបស់ប្រជាជនក្នុងសាកលលោក។ ក្នុងពិភពលោកនេះដែលមានមនុស្សជាង 1,1 ពាន់លាននាក់មិនមានទឹកស្អាតពីប្រភពគួរអោយទុកចិត្តបាន មានកុមារចំនួន ៣ ០០០ នាក់ស្លាប់ក្នុងមួយថ្ងៃៗដោយសារជំងឺបណ្តាលមកពីទឹកមិនស្អាត។ គេមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហានេះបានជាមួយនឹងទឹកដបបានទេ។
នៅតាមទីក្រុងមួយចំនួនក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ តំរូវការទឹកដបចេញមកពីការដែលថា ទឹកម៉ាស៊ីនក្នុងក្រុង បើទោះបីជាមានក្តី ក៏មិនអាចចាត់ទុកថាជាទឹកស្អាតអាចអោយគេបរិភោគដោយសុវត្ថិភាពបានដែរ។ តែក្រុមហ៊ុនដែលផលិតទឹកដបកំពុងតែរកចំណូលបានច្រើន នៅក្នុងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍។
ដោយមានបរិមាណខ្ពស់ជាងនៅប្រទេសណាៗទាំងអស់ លុយដែលបានមកពីការលក់ទឹកដបចំនួន 30,8 ពាន់លានលីត្រ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងឆ្នាំ ២០០៤ មានសរុបចំនួន ៩ ពាន់លានដុល្លា ដែលជាបរិមាណទឹកគ្រប់សំរាប់ការប្រើប្រាស់ទូទៅផ្ទាល់ខ្លួនសំរាប់ប្រជាជនកម្ពុជាទាំងមូលក្នុងមួយឆ្នាំ។
ក្នុងឆ្នាំ ២០០៨ ក្រសួងឧស្សាហកម្ម រ៉ែនិងថាមពលកម្ពុជា បាយរាយការណ៍ថា ក្រុមហ៊ុនទឹកដបចំនួនជាង ១០០ នៅកម្ពុជា អាចនឹងត្រូវបិទ ដោយសារមិនបានបំពេញតាមកំរិតបទដ្ឋានគុណភាពអប្បរមាកំណត់។ មានតែក្រុមហ៊ុនចំនួន ២៤ តែប៉ុណ្ណោះក្នុងចំណោមក្រុមហ៊ុនចំនួន ១៣០ គោរពបានតាមបទដ្ឋានឧស្សាហកម្មរបស់ក្រសួង។
ការកែលំអនិងពង្រីកប្រព័ន្ធអនាម័យនិងបន្សុទ្ធទឹក ដែលមានស្រាប់ អាចនឹងផ្តល់ជាប្រភពទឹកស្អាតនិងជាប់លាប់ល្អ សំរាប់រយៈពេលយូរទៅមុខ។ នៅតាមភូមិនានា ការត្រងទឹកភ្លៀង និងការជីកអណ្តូងថ្មីៗអាចផ្តល់ទឹកដោយអស់តំលៃថោក។
ក្នុងទសវត្សកន្លងទៅ លុយដែលបានពីការលក់ទឹកដបក្នុងពិភពលោកមានកំនើនយ៉ាងច្រើន រហូតដល់ក្លាយទៅជាអ្វីដែលគេប្រមាណថាជាឧស្សហកម្មមានប្រាក់ដល់ ១០០ ពាន់លានដុល្លា។ តែគេត្រូវការតែ ៣០ ពាន់លានដុល្លាតែប៉ុណ្ណោះ ដើម្បីកាត់បន្ថយអោយបានពាក់កណ្តាលនូវចំនួនមនុស្សដែលមិនមានទឹកស្អាតបរិភោគនិងប្រើប្រាស់អោយបានស្រួលបួល។
ការសិក្សាបង្ហាញថា អ្នកប្រើប្រាស់ភ្ចាប់ ការបរិភោគទឹកដបទៅនឹងការរស់នៅប្រកបដោយសុខភាពល្អ។ តែទឹកដបមិនធានាថាប្រសើរជាងទឹកម៉ាស៊ីននោះទេ។ ទឹកដបប្រហែល ៤០% ចេញមកពីទឹកម៉ាស៊ីន ហើយវាច្រើនខុសពីទឹកម៉ាស៊ីនតែត្រង់ថាគេមានបន្ថែមជាតិខនិជ ដែលមិនមានប្រយោជន៍អ្វីធំដុំសំរាប់សុខភាពទេ។
បើទឹកដែលយើងប្រើនៅផ្ទះសព្វថ្ងៃមានតំលៃស្មើនឹងទឹកដបធុនថោក នោះការចំណាយរបស់យើងនឹងឡើងដល់ ៩ ០០០ ដុល្លាក្នុងមួយខែ។
ជំរើសរបស់យើង
វាមិនពិបាកខ្លាំងទេក្នុងការលាង ចាក់បំពេញ និងប្រើប្រាស់ឡើងវិញនូវដបទឹកឬពែង។ មុនពេលចាប់យកដបទឹកពីទូទឹកកក ចូរគិតពីផលប៉ះពាល់នៃជំរើសរបស់យើងលើបរិស្ថាន គ្រួសារនិងសហគមន៍របស់យើង។ ចូរចាប់យកដបទឹកសំរាប់ប្រើឡើងវិញ។ ចូរធ្វើអ្វីដែលអ្នកអាចជួយបាន...វាត្រូវការពេលបន្ថែមតែប៉ុន្មានវិនាទីតែប៉ុណ្ណោះ។
អ្វីដែលអ្នកអាចធ្វើសំរាប់ខ្លួនឯងនិងសហគមន៍របស់អ្នក
នៅផ្ទះ ចូរទិញដបទឹកជ័រមាំល្អសំរាប់ប្រើឡើងវិញ។ ចូរទិញដបទឹកដែលអាចប្រើឡើងវិញបាន ហើយមិនមានជាតិ Bisphenol A ។ ដបទាំងនេះអាចរកបានតាមអ៊ិនធ័រណែតឬនៅតាមហាងលក់របស់របរប្រើប្រាស់ក្រៅផ្ទះ។
ចូរប្រើធុងច្រោះទឹកឬក្បាលរ៉ូប៊ីណេទឹកដើម្បីបំពេញទឹកដាក់ដបរាល់ថ្ងៃ។ គេប៉ាន់ប្រមាណឃើញថា ដោយប្រើដបទឹកឡើងវិញ គេបន្ថយការចំណាយគិតជាមធ្យមបាន ២០០ ដុល្លាក្នុងមួយឆ្នាំ ព្រមជាមួយនឹងជ័រចំនួនជាង ៦ គក។
នៅតាមអាគារជួលដែលមានបំរើសេវាសព្វគ្រប់ ចូរកុំអោយគេយកទឹកដបមកកន្លែងរបស់អ្នក។ ចូរសុំអោយគេជួលធុងទឹកដែលគេអាចចាក់ទឹកបន្ថែមម្តងបានចំនួន ៥ ហ្កាឡង់ ។ ការធ្វើដូច្នេះកាត់បន្ថយការចំណាយ។
ចូរទិញនំចំណីដែលមានការប្រើប្លាស្ទិចរុំតិច។
ចូរយកថង់ដែលសំរាប់ប្រើច្រើនដងរបស់អ្នកទៅផ្សារ ជាជាងសុំថង់ប្លាស្ទិចពីគេ។ អ្នកអាចទិញថង់សំរាប់ប្រើបានច្រើនដងតាមអ៊ិនធ័រណែត។